Banorët e fshatit kumanovar Shupli Kamen dolën në protestë dhe paralajmëruan bllokada derisa të ndalet nxjerrja e rërës nga shtrati i Pçinjës. Shkaku është një leje: e ka lëshuar Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, investitor është SHA „Vodostopanstvo“, ndërsa punën në terren e kryen firma private „Logistik“ SHPKNJP nga Kumanova.

Në tabelën pranë lumit shkruan se bëhet fjalë për nxjerrje rëre, zhavorri dhe guri nga shtrati dhe brigjet e Pçinjës, në gjatësi prej 1.000 metrash, nga Zubovca deri në Shupli Kamen - zyrtarisht, „për rregullimin e regjimit të ujërave“. Banorët thonë se për rreth dhjetë ditë firma tashmë e ka gërryer shtratin, ka lënë brigje të larta dhe pemë të thara.

„Nëse nxjerrin edhe një metër nën nivelin e shtratit të lumit, uji do të tërhiqet nga puset dhe nga rezervuari i ujësjellësit të fshatit“, paralajmëron Goce Stankovski, kryetar i Bashkësisë Lokale. Fshati ka rreth 200 amvisëri, ndërsa pa ujë për ujitje, thonë ata, tashmë ka mbetur.

Film që fshati e ka parë

Kjo nuk është hera e parë. Sipas banorëve, para gjashtë-shtatë vjetësh një firmë tjetër nxirrte rërë nga i njëjti lumë dhe në shtrat la gropa të thella nga 6-7 metra. Në to, thonë ata, u mbyt një fëmijë 14-vjeçar, ndërsa pati edhe tre viktima të tjera. Pas protestave të atëhershme, në vitin 2019, firma mori ndalim të përhershëm të punës. Fshatarët pohojnë se lumi që atëherë nuk ka sjellë mjaftueshëm rërë për t'u kthyer në gjendjen fillestare, ndërsa institucionet, siç thonë, tani sollën aktvendim të ri pa e parë gjendjen në terren.

Banorët kanë edhe një shifër që dhemb më shumë se pluhuri i kamionëve. Sipas informacioneve që kanë, firma e mëparshme i paguante „Vodostopanstvos“ nga 60 denarë për metër kub rërë, ndërsa e shiste nga 1.300 deri në 1.500 denarë. Çfarë është marrëveshja me firmën e re, nuk e dinë. Nëse tashmë po nxirret burim shtetëror, kërkojnë që të paktën të paguhet me çmim tregu dhe paratë të shkojnë në buxhet, e jo në xhepa privatë.

Inspektorët: leja është në rregull

Në terren dolën inspektori shtetëror dhe ai komunal për mjedis jetësor. Përgjigjja është e njohur: operatori ka leje, parregullsi nuk janë konstatuar, ndërsa ndalimi i punës nuk është në kompetencën e tyre - ata kontrollojnë vetëm nëse firma punon sipas marrëveshjes. „Jemi këtu t'i mbrojmë qytetarët, nëse ka mosrespektim“, thanë nga inspektorati.

Këtu është nyja. Nëse gjithçka është sipas ligjit, ndërsa fshati shikon si i gërryhet lumi para syve, atëherë problemi nuk është te firma që punon sipas marrëveshjes, por te ai që e nënshkroi marrëveshjen dhe mbi çfarë baze. A e lexoi dikush në ministri historinë e këtij lumi para se të lëshonte leje të re?