Rruga për në Bruksel sërish kalon nëpër Sofje - dhe nëpër identitetin maqedonas. Opozita VMRO-DPMNE akuzoi se ministri Venko Filipçe dhe SDSM janë gati për „lëshime kombëtare" të reja për anëtarësim në BE, sipas modelit të ish-kryeministrit Zaev. Nga ana tjetër, Bullgaria porositi nga Brukseli se pa ndryshime kushtetuese nuk ka përparim.

Opozita pretendon se Filipçe është gati ta „ridefinojë historinë maqedonase" për të siguruar karrigen e kryeministrit, dhe kujton pozicionet bullgare: se gjuha maqedonase ishte dialekt bullgar, se maqedonasit dhe bullgarët janë i njëjti popull në dy shtete, dhe se revolucionarët maqedonas ishin bullgarë. „Qytetarët në disa zgjedhje e hodhën poshtë këtë dhe nuk do të pranojnë edhe një Zaev", thuhet në kumtesë.

Pala bullgare, nga ana e vet, e riformulon pozicionin e saj si çështje mes BE-së dhe një vendi kandidat, jo si mosmarrëveshje dypalëshe. Ministrja deklaroi se „që nga viti 2022 kjo nuk është çështje dypalëshe". Ajo paralajmëroi se Shqipëria dhe Mali i Zi po përparojnë, ndërsa Maqedonia rrezikon të mbetet prapa: „Kjo dritare zgjerimi mund të hapet në vitet e ardhshme dhe nëse nuk e shfrytëzojnë shansin, vërtet mund të humbasin."

Ministri maqedonas Timço Mucunski u përgjigj se procesi duhet të jetë „i çliruar nga kushtëzimi dypalësh". Por korniza e vitit 2022 mbetet e fortë: ndryshimi i preambulës së Kushtetutës për përfshirjen e bullgarëve, ratifikimi i marrëveshjes së miqësisë, lufta kundër gjuhës së urrejtjes, hapja e arkivave komuniste.

Pas gjithë terminologjisë diplomatike qëndron një pyetje që maqedonasit e mbartin prej dekadash: sa nga identiteti i vet vlen një vend në tryezë në Bruksel? Kjo nuk është pyetje për politikanët - është pyetje për të cilën qytetarët disa herë tashmë kanë thënë çfarë mendojnë në zgjedhje. Pyetja është nëse dikush i dëgjon.