Skip to content

Truri i shëndetshëm nuk do të thotë vetëm kujtesë e mirë: gjashtë tiparet që i kërkon neuroshkenca

1 min. lexim
Shpërndaj
Truri i shëndetshëm nuk do të thotë vetëm kujtesë e mirë: gjashtë tiparet që i kërkon neuroshkenca

Kujtesa e mirë është shenja më e dukshme e një truri të shëndetshëm - por është larg të qenit e vetmja. Neuroshkenca sot e sheh trurin jo si një disk të fortë për të kujtuar, por si një sistem të gjallë e të ndryshueshëm që përshtatet me çdo përvojë. Dhe pikërisht në atë aftësi për përshtatje fshihet pjesa më e madhe e asaj që e quajmë „mendje e shëndetshme“.

Ekspertët numërojnë gjashtë tipare që i ndan një tru i shëndetshëm, dhe interesante është se asnjë prej tyre nuk është „të kujtosh gjithçka“. I pari është përshtatshmëria - aftësia për të gjetur zgjidhje kur gjërat nuk shkojnë siç i ke imagjinuar, në vend që të ngecësh. I dyti është kureshtja që nuk shuhet: mësimi i një gjuhe ose aftësie të re ndërton të ashtuquajturën rezervë kognitive, një shtresë mbrojtëse që truri e shfrytëzon më vonë në jetë.

Tipari i tretë është menaxhimi i emocioneve - jo shtypja e tyre, por aftësia për t'i ndier pa të mbytur. I katërti është kënaqësia në marrëdhëniet me njerëzit; lidhjet sociale aktivizojnë më shumë procese në tru njëkohësisht dhe e mbrojnë drejtpërdrejt shëndetin kognitiv. Nuk është frazë - vetmia i bën dëm trurit në mënyrë të matshme.

I pesti është funksionimi ekzekutiv: aftësia për të planifikuar, për të zhongluar disa detyra dhe për të marrë vendime edhe kur nuk i di të gjitha faktet. I gjashti, që shumëkush do ta anashkalonte, është shkathtësia fizike - ekuilibri, koordinimi, reagimi i shpejtë. Këto varen nga qarqe komplekse të trurit, dhe kur trupi ngadalësohet, shpesh sinjalin e parë e jep truri.

Siç shpjegon studiuesja Mara Dierssen, truri është „një sistem dinamik dhe plastik që ndryshon vazhdimisht me përvojën“. Psikiatrja Marina Díaz Marsá shton se truri është thelbësor për vetëdijen, përshtatjen dhe ndërveprimin me mjedisin. Përkthimi për lexuesin e zakonshëm është inkurajues: një pjesë e madhe e shëndetit të trurit nuk trashëgohet - ndërtohet, çdo ditë, me zgjedhjet që bën.