Меѓународниот монетарен фонд и Украина постигнаа договор за нова исплата од 690 милиони долари, со што вкупниот пакет од тековната програма достигнува околу 2,2 милијарди долари. На прв поглед, тоа е добра вест за земја во војна. Но како и секогаш кај ММФ, парите доаѓаат со ценовник.

Договорот е на експертско ниво и се однесува на првата ревизија на четиригодишниот аранжман. Шефот на мисијата на ММФ, Гавин Греј, го опиша како „стабилно сидро за економската програма во време на исклучително висока геополитичка неизвесност” – дипломатски начин да се каже дека без оваа поддршка, украинската економија би била во уште потешка состојба.

Условите се таму каде што почнува тешкиот дел. ММФ бара сеопфатна даночна реформа за драстично да се зголемат државните приходи, укинување на ослободувањата од ДДВ за мали увозни пратки, построга борба против затајување данок и брза реформа на поедноставените даночни режими за да се намали сивата економија.

Економскиот раст на Украина за 2026 се проектира на само 1 до 1,6 проценти, забавен поради војната и глобалните потреси. Сепак, земјата ги исполнила сите квантитативни критериуми до март, што ММФ го нарече „извонредна отпорност”.

За балканскиот читател ова е позната динамика. ММФ дава пари, но бара реформи што најмногу ги чувствуваат обичните луѓе – повисоки даноци, помалку ослободувања, построга наплата. Помошта е реална, но и цената е реална. Кога фондот ќе влезе на врата, реформите влегуваат низ прозорец – а сметката, како обично, ја плаќа граѓанинот.