Miliona fëmijë refugjatë mund të mbeten pa qasje në arsim për shkak të mungesës gjithnjë e më të madhe të parave për programet shkollore, paralajmëroi agjencia e OKB-së për refugjatët, UNHCR. Sipas të dhënave të saj, vitin e kaluar në shkollë nuk shkuan 5,8 milionë fëmijë refugjatë - 44 për qind e gjithsej 13,1 milionë fëmijëve refugjatë të vlerësuar në botë. Pothuajse çdo i dyti fëmijë.

Të paktën dy të tretat e fëmijëve refugjatë shkuan në shkollë fillore, por arsimi i mesëm ishte i qasshëm vetëm për çdo të tretin fëmijë. Njëkohësisht, një numër rekord refugjatësh vazhduan të mësojnë edhe pas shkollës së mesme: për herë të parë, në vitin 2025 më shumë se 450.000 refugjatë u regjistruan në universitete ose në institucione të arsimit profesional, ndërsa pjesa e tyre u rrit në 11 për qind, nga nëntë për qind një vit më parë. Me fjalë të tjera, modeli funksionon - kur ka para.

Komisioneri i Lartë i OKB-së për Refugjatët, Barham Salih, e di nga përvoja e vet për çfarë flet. Ka lindur në Irak, me familjen iku në Iran dhe atje si fëmijë mësoi në një shkollë për refugjatë. Më vonë studioi në Britani të Madhe, ku mori doktoratë në statistikë dhe zbatim të metodave kompjuterike në inxhinieri. „Arsimi më dha mundësi që si refugjat ndoshta nuk do t'i kisha“, deklaroi ai.

Mesazhi i tij për qeveritë është i drejtpërdrejtë: „Në një moment kur ka gjithnjë e më pak para për ndihmë humanitare dhe projekte zhvillimore, shkurtimi i mjeteve për arsim mund ta anulojë përparimin e deritanishëm dhe t'ia marrë mundësitë një brezi të tërë të rinjsh.“ UNHCR vlerëson se për këtë vit i nevojiten 8,5 miliardë dollarë, ndërsa deri tani është siguruar vetëm rreth një e treta e asaj shume.

Shumë vende i zvogëluan ndarjet për ndihmë ndërkombëtare. Mes tyre është edhe Gjermania, një nga donatoret më të mëdha në botë, e cila në vitin 2027 duhet për të pestin vit radhazi t'i shkurtojë mjetet për programet zhvillimore. Qeveritë që në samite flasin për vlera, në buxhete i fshijnë në heshtje zërat për fëmijët e të tjerëve.

Ballkani i kujton kolonat e refugjatëve të viteve nëntëdhjetë dhe fëmijët që mësonin larg shtëpive të tyre. E di edhe se arsimi është e vetmja gjë që refugjati e merr me vete kudo që shkon. A do ta kujtojë këtë ndonjëri nga donatorët e sotëm kur ta nënshkruajë shkurtimin e radhës?