Koalicioni politik shqiptar "Vlen" (VLEN) po mban sot Kongresin në Shkup, ku pesë subjekte të veçanta politike po bashkohen në një parti të vetme. Ceremonia fillon në orën 17 në Filarmoni, me mbi 800 delegatë. Nga 5 në 1, siç thotë slogani i brendshëm.

Partitë që përbëjnë VLEN-in - Aleanca për Shqiptarët, Alternativa, Lëvizja Besa dhe Lëvizja Demokratike - funksionojnë si bllok i përbashkët qëkur koalicioni u bë pjesë e shumicës qeverisëse në vitin 2024. Bashkimi institucional ishte i pashmangshëm: është e vështirë të mbahet uniteti i pesë partive me pesë ambicie udhëheqëse në të njëjtin hapësirë elektorale.

Platforma e partisë së re të bashkuar është e qartë, dhe është paraqitur nga zëdhënësi Driton Sulejmani: "Platforma jonë politike bazohet në një orientim qendër-djathtas me fokus te barazia reale e shqiptarëve në institucione, sundimi i ligjit, lufta pa kompromis ndaj korrupsionit, dhe zbatimi substancial i Marrëveshjes Kornizë të Ohrit."

Kjo është retorikë. Pyetjet reale janë të tjera. Së pari - a do ta rrisë bashkimi forcën zgjedhore, apo do ta hollojë për shkak të konflikteve të brendshme mes pesë grupeve të ndryshme udhëheqëse? Partitë shqiptare në Ballkan ndër dekada kanë provuar konsolidime - pjesa më e madhe ka përfunduar me përçarje pas dy ose tre vitesh. Pyetja është nëse VLEN-i ka hapësirë për kompromise nga brenda, apo do të ndjekë të njëjtën trajektore.

Pyetja e dytë është më interesante. Në momentin kur Maqedonia është në negociata për ndryshime të reja kushtetuese dhe kur trupi votues shqiptar është temë qendrore, pesha e një blloku të BASHKUAR rreth Marrëveshjes Kornizë të Ohrit mund të jetë faktor i ndryshëm - ose mur kundër mosrespektimit, ose levë për kërkesa të reja. Në gjeometrinë politike të Shkupit, kjo nuk është thjesht pyetje organizative. Është pyetje se sa do të peshojë zëri i bllokut shqiptar në pesë vitet e ardhshme.