„Ndryshuam flamurin, Kushtetutën e ndryshuam disa herë, madje ndryshuam edhe emrin kushtetues.“ Kështu thua kryeministri Hristijan Mickoski nga Nju Jorku, në një panel-diskutim në kuadër të samitit „Konkordia“, që mbahet paralelisht me Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Poenta e tij: „Ne e filluam udhëtimin tonë para gati dy dekada e gjysmë. Dhe, për fat të keq, për shkak të disa arsyeve artificiale, nuk arritëm të bëhemi pjesë e BE-së... frustrimi tek qytetarët makedonë është i madh sepse në të kaluarën bëmë shumë lëshime.“

Ai e përshkroi presionin edhe si formë ngacmimi: „Disa vende anëtare përpiqen të zgjidhin çështje bilaterale dhe jo t'i ndryshojnë institucionet tona, por të ndryshojnë identitetin tonë. Dhe ne jemi viktimë e një lloj ngacmimi: ose jeni brenda ose jeni jashtë, e nëse doni brenda - ja kushtet.“

Takimi me Janshën

Në Nju Jork, Mickoski realizoi takim edhe me kryeministrin slloven Janez Jansha. Temat: perspektiva evropiane e Makedonisë, thellimi i bashkëpunimit politik dhe ekonomik, dhe sfidat aktuale geopolitike.

Porosia nga ai takim ishte formuluar më mprehtë se zakonisht: „Qëndrimi ynë është i qartë - integrimi evropian duhet të bazohet në merita, kritere të përmbushura dhe rezultate reale, e jo në kushtëzime të reja bilaterale që nuk kanë lidhje thelbësore me vlerat evropiane. Nuk kërkojmë privilegje dhe nuk kërkojmë rrugë më të shkurtër. Kërkojmë proces fer dhe të parashikueshëm.“

Sinjalet pozitive që i numëroi

Kryeministri tregoi edhe në diçka që e konsideron inkurajuese - porositë nga samiti i BE-së dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor në Tivat, që sipas tij ishin jashtëzakonisht pozitive, si edhe prezantimin e përbashkët të Francës dhe Gjermanisë të një dokumenti informal.

„Nga Brukseli dëgjojmë se në konkluzionet e ardhshme të Këshillit, ndoshta ky dokument do të mund të bëhej diçka që është politikë oficiale e BE-së. Do të shohim“, thua Mickoski.

Ndërkohë, shtoi, vendi ka harmonizuar plotësisht politikën e vet të jashtme dhe të sigurisë me BE-në, ndërsa legjislacioni është më shumë ose më pak i harmonizuar.

Gjysma tjetër e vizitës

Pjesa më e madhe e agjendës njujorkeze në fakt nuk ishte për BE-në, por për Uashingtonin. Mickoski u takua me zëvendës-sekretarin e shtetit të SHBA-ve Kristofer Landau, pasi më parë kishte biseduar edhe me Marko Rubion. Në takim prezantuan edhe ndihmës-sekretari i shtetit për Evropën Brendan Harnahan dhe zëvendës-ndihmës-sekretari i shtetit Daniel Lloton, në resorin e të cilit bëjnë pjesë vendet ballkanike.

Kryeministri kishte edhe takim me përfaqësues biznesi të industrisë ushtarake të SHBA-ve.

Formulimi i tij për marrëdhëniet me Uashingtonin ishte i pandërmjetë: „Në Kombet e Bashkuara votojmë shpatull më shpatull me aleatët tanë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, kështu që do të dëshironim të jemi - dhe ambicia jonë është të bëhemi - shembull për Shtetet e Bashkuara të Amerikës.“

Ajo që mangon nga e gjithë lista

Diagnoza e kryeministrit është e saktë dhe shumica e qytetarëve do t'e nënshkruajnë. Flamuri vërtet është ndryshuar. Kushtetuta vërtet është ndryshuar. Emri vërtet është ndryshuar. Dhe BE-ja vërtet nuk është më afër.

Por nga gjithçka e thënë në Nju Jork, nuk rrjedh asnjë hap konkret me afat. Ka përshkrim të gjendjes, ka problem të emëruar saktësisht, ka një dokument informal franko-gjerman për të cilin „do të shohim“, dhe ka partneritet të përforcuar me një administratë që nuk ka kompetencë në procesin e anëtarësimit.

Frustrimi është real dhe i ndarë. Pyetja që mbeti pa përgjigje është çfarë vjen pasi ai kumtohet para botës - sepse frustrimi nuk është politikë, ai është pasojë e mungesës së politikës.

Mickoski të premten duhet t'i drejtohet Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Kjo është rasti i ardhshëm që ajo përgjigje të marrë përmbajtje.