Her sabah taşan konteynerler Üsküplüleri karşıladığında, hikâye yerel bir sorun gibi görünüyor - gelmeyen bir kamyon, birikmiş çöp. Ama Devlet Denetim Kurumu'nun nihai raporu, sorunun tek bir sabahta değil, tüm sistemde olduğunu ortaya koyuyor. „Komunalna Higiena - Üsküp” kamu kuruluşunun toplam 189 özel belediye aracından yalnızca 76'sı çalışır durumdaydı. Geri kalanı - 113 araç, yani parkın yaklaşık yüzde 60'ı - arızalı ya da hurdaya çıkmış durumda.

Rakam tek başına çok şey söylüyor, ama bağlam onu daha da ağırlaştırıyor. Araçların ortalama yaşı 15. Yedek parçaların tam yüzde 40'ı eskimiş, bazıları daha 2009 yılından kalma. Başka bir deyişle, bu birdenbire sıkıntıya düşen bir şirket değil - yıllardır herkesin gözü önünde çöken, sorumluların ise başka yöne baktığı bir şirket.

On iki milyon euro borç

Mali tablo daha da karanlık. „Komunalna Higiena”nın neredeyse 12 milyon euro yükümlülüğü, düşen likiditesi ve tedarikçilere yapılan, ceza ile hesap dondurma riski getiren gecikmiş ödemeleri var. Denetçiler ayrıca yaklaşık 2 milyon euroluk belirsiz alacaklar ile hiç kayıt altına alınmamış yaklaşık 472.000 euro değerinde ekipman tespit etti - mülkiyet ilişkileri, gereken belge olmaksızın 1992'deki bir bölünmeye dayanıyor.

Kendi araç parkı çalışmayınca, delik dışarıdan işçiyle yamanıyor: 2024 yılında özel bir ajans aracılığıyla 354 işçi çalıştırıldı. Yani kendi araçlarına ve kendi çalışanlarına yatırım yapmak yerine para, yıllardır kötüleşen bir durumun geçici olarak yamanmasına gidiyor. Bu, birinin işine yarayan bir düzen - ama kesinlikle çoğu zaman almadığı bir hizmet için fatura ödeyen Üsküplünün işine değil.

Denetçiler, iş hacmine ve haftada yedi gün 24 saat hizmet ihtiyacına uyarlanmış, araç parkının modernizasyonu için kapsamlı bir strateji ile teknik uygunluğu ve masrafları izlemek için kalıcı bir sistem öneriyor. Makul gibi görünen öneriler - ama tam da uygulandıkları kadar değerli.

Geriye kalan soru, konteynerlerin neden dolu olduğu değil. Soru şu: bir belediye şirketi yıllarca borca ve arızalı kamyonlara gömülürken, kimse zamanında alarmı çekmezken, kim hesap verecek. Denetim raporu hikâyenin sonu değil - yalnızca sorunun bilindiğinin kanıtı. Eksik olan hesap verebilirlik, ve onu hiçbir rapor tek başına dayatamaz.