Четири години една фирма во Скопје не поднела завршна сметка. Ниту за 2022, ниту за 2023, ниту за 2024, ниту за 2025 година. Четири последователни години во кои никој од системот не покренал прашање – а сега Управата за финансиска полиција поднесува кривична пријава за даночно затајување со штета за буџетот од над 12,6 милиони денари.

Пријавени се две физички лица и едно правно лице, а предметот е доставен до Основното јавно обвинителство во Скопје. Кривичното дело е квалификувано по членот 279 од Кривичниот законик.

Од турски сопственик до нов сопственик, истата фирма

Според финансиската полиција, првиот осомничен е турски државјанин кој бил фактички сопственик и управител на друштвото во периодот од 2016 до 2021 година. Потоа сопственоста и управувањето биле пренесени врз второто пријавено лице. Фирмата продолжила да работи. Завршните сметки – не.

Пресметката на штетата е систематична. Стоки во вредност од 32.054.759 денари се сметаат за неоправдано присвоени. Не се пресметани, пријавени и платени данок на додадена вредност од 5.769.856 денари и персонален данок на доход од 3.561.283 денари. Застарените краткорочни обврски кон добавувачи во износ од 32.847.325 денари не биле отпишани, што повлекло неплатен данок на добивка од 3.284.732 денари.

Вкупно: 12.615.871 денар што не стигнале до буџетот. Во евра – околу 205 илјади.

Прашањето не е кој затајил, туку кој не гледал

Даночното затајување е кривично дело и тоа е јасно. Но во оваа приказна има втор слој што не е во пријавата. Фирма што четири години по ред не поднесува завршна сметка е фирма што четири години по ред е видлива како проблем во секој регистар што ја следи. Тоа не е скриена шема со офшор структури и фиктивни компании во три јурисдикции. Тоа е отсуство на документ што секој деловен субјект мора да го предаде секоја година.

Значи, механизмот што требало да чукне не чукнал четири пати. Или чукнал, а никој не слушал.

Според пријавата, во сметководството биле евидентирани и фактури со кои е намалувана основата за пресметка на данокот на добивка. Стоката во вредност над половина милион евра исчезнала од евиденцијата.

Предметот сега е кај обвинителството. А прашањето кое останува за даночниот систем е поедноставно од секој член на Кривичниот законик: колку вакви фирми во моментов трупаат непријавени години, чекајќи некој да ги забележи?