Гостивар без вода, BMZ во Полска, пожари кај Велес, дизел на 98,50

Гостивар: 22 дена фекалии, а сега се чека хепатитис

Акутната фаза е смирена, вели министерот за здравство Сашо Клековски. Вкупно 4.303 заболени, а „смирената” бројка сè уште е три до пет пати над јулскиот просек за градот. Водата е забранета за пиење од 17 јули, откако е утврдено дека пумпи 22 дена внесувале фекалии во градскиот водовод. Не еден дожд, не една хаварија – три недели во кои системот работел така и никој не забележал.

Сега надзорот се префрла на хепатитис А и Е, болести со подолга инкубација. Тоа значи дека последиците од водата што се пиела во јули можат да се појават откако кризната состојба ќе истече и темата ќе падне од дневен ред. Најавената анализа се враќа до 1 јуни – три недели пред датумот кога водата официјално стана забранета. Ако таа анализа најде случаи од јуни, прашањето не е само кој ги ставил пумпите, туку и кој ги гледал бројките додека растеле.

Смената на директорот доаѓа по притворот

„Комуналец” во Гостивар доби нов директор – Алмир Даути, на функција од два месеци. Претходничката и уште двајца раководители се осомничени за дело со запретена казна од четири до дваесет години. Кадровската промена стигнува откако водата е забранета, епидемијата прогласена и притворот определен. Тој редослед е целата приказна.

Лепенец: реката се исчисти сама, сторител нема

Пет дена по белата пена во Лепенец, реката се исчистила сама. Дрон, инспекции, примероци во лабораторија – и ниту еден одговор кој ја пуштил. Иницијатива бара затворање на загадувачот и казни според годишниот приход. Две реки, две затруени води, ист исход: институциите пристигнуваат откако водата ќе се изведе сама.

BMZ: 1.000 ветени, 89 отпуштени, производството во Полска

Во септември 2024 година на камен-темелникот стоеја премиерот и министерката за финансии, а инвестицијата беше најавена на 65 милиони евра и 1.000 нови работни места. Помина помалку од две години и германскиот BMZ го затвора погонот во Илинден и целото производство го носи во Полска. Погодени се 89 вработени.

Разликата меѓу 1.000 и 89 не е неуспех на компанијата – таа испорачува батерии како и порано. Разликата е меѓу она што се вети од говорница и она што реално се изгради. BMZ не е прва: пред неа си отидоа Aptiv и Dura, а најголемиот извозник Johnson Matthey најави намалување. Секој пат кога компанија доаѓа се снима церемонија, секој пат кога си оди се објавува соопштение, а меѓу нив стои државна помош што никој не ја проверува ретроактивно.

Дизелот скокна на денот кога нафтата падна

Дизелот отиде на 98,50 денари истиот ден кога „Брент” падна на 85,7 долари. Двонеделниот пресек е законски и важи во двата правца – само што возачот поскапувањето го чувствува веднаш, а поевтинувањето го чека.

Мицкоски ја подотвори вратата

Премиерот повтори дека протоколите не се дел од Преговарачката рамка, но додаде дека Владата ќе бара „одржливо решение” што ќе ја однесе земјата до членство. Уставни измени „по бугарски терк и со булинг” нема да има. Тоа не е отстапување – тоа е промена во речникот, формулација што му дозволува да не го прифати актуелниот модел без да ја затвори вратата. Заклучоците на Советот на ЕУ од 2022 остануваат непроменети, а од другата страна засега никој не понудил ништо ново.

Законот за правична застапеност заглави пред самото гласање

Законот застана пред гласање: ДУИ тврди дека власта го „шверцува”, Влен тврди дека ДУИ го крши Охридскиот договор. Собранието оди на пауза, законот останува зад врата – за него треба Бадентерово мнозинство, а двете албански партии не се согласуваат ниту околу процедурата.

Пожари: два авиона, шест пожарникари и селани со лопати

Огнот кај Велес го зафати автопатот кон Штип со чад и видливоста ја сведе на неколку десетици метри. На терен: два авиона, шест пожарникари, две возила, цистерна и месното население со лопати. Дирекцијата соопшти дека опасноста е намалена и во истата реченица побара полиција за автопатот. До 18 часот низ Македонија биле евидентирани девет пожари, четири сè уште горат. Тоа е пресекот на еден јулски ден, не на цела сезона.

178 казни за пет часа

Акцијата траеше пет часа и даде 178 казнети возачи, 13 лишени од слобода и пет одземени мотоцикли. Од сите 178 санкции, 156 се за едно исто нешто – возење без кацига. Тоа е една казна на секои околу сто секунди. Бројката не е исклучок, таа е состојба, и прашањето е што се случува во останатите деветнаесет часа од денот.

Бројки што се објавуваат без објаснување

Денот донесе цела низа статистики без придружен одговор. 2.185 разводи наспроти 10.507 бракови – разводите растат осум отсто, склучувањата паѓаат 5,1. 40 отсто повеќе патници со авион, но само 6,9 отсто повеќе туристи; разликата покажува колку од растот воопшто стигнал до хотелите. За бесплатните униформи во Скопје недостасуваат дизајнот, цената и бројот по ученик – токму таму се крие дали мерката работи. А „Ленинова” влезе во претпоследна фаза со трето лето пресечен пристап во Дебар Маало, со тврдење дека кружниот тек ги намалил незгодите – без покажани бројки.

Едната вест од денот што нема таква дупка: Клиниката за урологија доби нови сали и процедура што досега беше приватна влезе во јавното здравство. Конкретна промена за пациентите. Само што и таму за инвестицијата нема ниту една бројка.

Надвор: Кумамото, Одеса, Хормуз

Земјотрес од 7,1 во Кумамото однесе 13 животи, а болница во близина на епицентарот останала без струја – и тоа во земја со едни од најстрогите сеизмички прописи на светот. Москва го прогласи излезот на Украина кон морето за цел, што не е инцидент туку блокада. Иран го стегна Хормуз и го одби предлогот на Оман, а Црна Гора им воведе визи на Русите од 1 ноември и веднаш доби сметка: 16,4 отсто од ноќевањата.

Полесниот дел од денот

Вардар го испушти 0:2 во Рига – три минути го делеа од третото коло и повторно се распадна во финишот. Тоа боли поинаку од сите бројки погоре, и не бара иста строгост. А Сем Алтман вети дека вештачката интелигенција нема да ја скрати работната недела – ќе бидеме позафатени од кога било, и наводно тајно среќни поради тоа.

Што останува од денот

Две реки затруени, една фабрика заминала, еден закон заглавен и една акција што за пет часа најде 156 возачи без кацига. Заедничкото не е темата туку моментот: институциите во сите овие приказни пристигнуваат откако штетата е сторена – смена на директор по притворот, анализа на епидемија по епидемијата, барање сметка за 1.000 ветени работни места дури откако останале 89. Најавата е бесплатна и доаѓа прва. Бројката доаѓа последна, и обично никој не ја чека.