Документите за екстрадиција на Никола Груевски од Унгарија се испратени од Кривичен суд до Министерството за правда. Тоа е официјална информација. Прашањето кое го поставува СДСМ е сосема легитимно – зошто овие документи „заглавени” во фиоката на министерот за правда Игор Филков? Колку време стојат таму? И дали навистина се „заглавени” – или има друга причина за одложувањето?

Документ за екстрадиција не е сложен документ. Тоа не е реформа на Уставот. Тоа е стандардна процедура која низ министерството за правда минува за неколку дена, можеби максимално неколку недели. Кога една таква процедура се одвива со забавено темпо од месеци или дури повеќе – тоа не е техничка пропуст. Тоа е политичка одлука.

Никола Груевски, поранешен премиер, се наоѓа во Унгарија од 2018 година откако беше осуден за злоупотреба на службена положба и побегна преку Албанија и Црна Гора. Унгарија го прифати политичкиот азил – потег кој на тоа време го разгневи Брисел и Скопје. Сега, цела ера подоцна, со нова влада во Скопје и со ВМРО на власт, документите за неговата екстрадиција нивде се „во пошта”.

Што конкретно бара СДСМ е едноставно. Министерот Филков да објасни. Дали документите се испратени во Будимпешта или не? Ако да – на ден? Ако не – зошто? Ако се префрлуваат низ канали – кои канали и со каква хронологија? Сите тие прашања заслужуваат прецизен одговор. Не „процедурално решаваме”, не „во соодветен момент”, не „кога времето ќе биде сосема”. Точен одговор за точна процедура.

Од политичка перспектива, ситуацијата е јасна. ВМРО владата нема политички мотив да го екстрадира Груевски брзо. Тоа би значело потенцијален сериозен скандал – бивш премиер со затворска казна, кој можеби би дал имиња и дополнителни случаи. За СДСМ, обратно – екстрадицијата е политички пожелна. Затоа е и зборот „зошто” толку важен. Целата процедура зависи од тоа кој повеќе го сака решението – и кој се осмелува да го продолжи одложувањето.

За Македонија како институција, оваа сторија е тест. Не за политичарите. Тест за самиот систем. Дали процедура која мора да заврши за неколку недели може да трае со месеци кога политичкиот ветер дува во спротивна насока? Ако одговорот е да – тогаш системот не функционира. И тоа е тест кој сите ние го гледаме, без можност да правеме ништо. Освен да гледаме каде ќе „заглавени” документите следната недела, и недела по тоа.