Најмалку 30 руски региони останаа без доволно гориво. Ова не е првата криза од ваков вид откако украинските дронови почнаа систематски да ги гаѓаат рафинериите, но е првата што стигна до Москва. Гаспром Њефт и Татњефт ја ограничија продажбата во самата престолнина – а тоа е местото каде што војната досега се гледаше само на телевизија.

Редици на југ, чекање во сервисите

Во Краснодарскиот крај се формираат редици пред бензинските пумпи. Игор Захарченко, агент за недвижнини од Сочи, вели дека градот изгледа како пред Олимпијадата, со една разлика – „нема бензин во Сочи“. Олег Григоренко, уредник на независниот портал „7х“, објаснува дека проблемот одамна не е само лична неизвесност дали ќе можеш да излезеш од градот: такси-службите, куририте и градежништвото пријавуваат пад на нарачките, бидејќи целиот синџир на снабдување виси на гориво.

Николај Коршеневски, економист што ја напушти Русија поради протестирање против војната, ја опишува втората фаза: „Автомобилите не палат и им треба поправка. Листите на чекање во авто-сервисите се долги со месеци, дури и во Москва.“ Кога горивото е лошо или го нема, механиката плаќа сметка што не се гледа во статистиката за нафта.

Бројката што ја кажува приказната

Руското производство на нафта паднало од 11,5 милиони барели дневно во 2019 година на под девет милиони сега. Коршеневски предупредува дека ако трендот продолжи, ќе се спушти на осум милиони – што според него значи целосна економска криза.

Вјачеслав Ширјајев, економски аналитичар во егзил, вели дека увозот е нереална опција: 200.000 тони гориво дневно не се увезуваат во земја под ваква изолација. А Игор Липсиц потсетува дека оштетените рафинерии остануваат ранливи за нови удари, па властите веќе рационализираат – горивото прво оди кај службите што мора да работат.

Липсиц оди и чекор понатаму со споредбата: дистрибуцијата на гориво станува затворен систем, а автомобилот – луксуз. Тоа е реченица од доцните осумдесетти, не од 2026 година.

Колку чини оваа проценка

Ширјајев проценува дека засилените украински напади би можеле да ја завршат војната за неколку недели, со парализа на железницата и индустријата. Со ваквите рокови вреди да се биде претпазлив. Оваа војна трае од 2022 година и низ неа поминаа многу најави за брз пресврт, од двете страни, а фронтот сепак остана таму каде што беше.

Но нешто сепак се смени. Досега украинските удари беа приказна за руската воена индустрија; сега се приказна за тоа дали еден Москвич ќе стигне до работа. Војната што со години течеше некаде далеку конечно почна да се чувствува во сопственото домаќинство – а тоа е точката во која секој режим почнува посериозно да смета.