Веќе втора година по ред продавниците во Палма де Мајорка го имаат истиот проблем: гуајабера нема. Распродадени се повеќе од еден месец, а трговците признаваат дека повторното снабдување е речиси невозможна мисија. Причината не е маркетинг кампања, ниту инфлуенсер со милион следбеници. Причината е еден човек што ја облекол на летниот прием во Маривент.

Кралот Филипе Шести не се обидува да создава трендови и токму затоа успева. Списанието „Татлер” го прогласи за најдобро облечен член на кралските фамилии во светот, а модните набљудувачи забележуваат дека последниве години свесно се движи кон поопуштен, но подеднакво прецизен стил. Бела или светлосина кошула, темни панталони, ништо што вика. Истата бела гуајабера ја носел и при посетата на Куба во 2019 година.

Кошулата има подолга биографија од кој било од нејзините денешни носители.

Гуајаберата доаѓа од Куба и од земјите на Латинска Америка, иако едно толкување ја врзува и за филипинско влијание. Се изработува од памук или лен, има четири џеба и два вертикални набора долж предниот дел. Првите документирани траги водат кон деветнаесеттиот век, а околу потеклото постојат повеќе верзии – едната ѝ ја припишува измислата на сопругата на еден земјоделец, која сакала маж ѝ да има каде да ги става ситните работи додека работи на поле.

Тоа е и целата смисла на кројот. Кошула што не се вовлекува во панталони, не бара појас, не се лепи за телото и има џебови што служат за нешто. Направена е за жештина и за работа на отворено, што е контекст многу поблизок до балканското лето отколку до кралски прием на Мајорка.

Модната индустрија секое лето ни продава „новото парче без кое не се оди никаде”, а речиси секогаш станува збор за нешто што некоја работничка класа го носела деценија пред тоа. Овој пат барем историјата е позната и никој не се преправа дека дизајнирал нешто од ништо.

Прашањето е поинакво. Дали ќе платиш двесте евра за крој што со децении се шие и во нашите занаетчиски работилници, само затоа што еден крал го облекол пред фотоапарати? Летото поминува, а кошулата останува. Барем оваа од лен ќе издржи повеќе сезони од трендот што ја вратил.