Со години Amazon, Google, Meta и Microsoft купуваа ветерници и сончеви паркови и потоа го рекламираа тоа како доказ дека вештачката интелигенција ќе биде чиста. Сега сите четири истовремено се фрлаат на природен гас, а една енергетска аналитичка фирма тврди дека токму на тоа ќе се покајат.

Извештајот на Noreva вели дека цената на природниот гас во делови од САД може да се тројно зголеми во следните години. Причината е аритметичка, не идеолошка: побарувачката од дата центрите расте, растот на понудата опаѓа, а извозот на течен гас го поврзува американскиот пазар со светскиот. Денес цената се движи од околу 2 до 4,5 долари за милион BTU, а најтргуваниот јазол Henry Hub во Луизијана е под 3 долари. Noreva очекува во одделни јазли да прескокне 10 долари.

„Мислам дека сите на енергетските пазари се залажаа дека цената на гасот не може да порасне”, вели Питер Гардет, извршен директор на Noreva. „Потребна ти е само проста аритметика за да дојдеш до многу потесен пазар на гас од оној во кој беше пред само неколку години.”

Колку голем е влогот

Бројките се сериозни. Во март Meta соопшти дека гради гасна централа од 7,5 гигавати во Луизијана за својот дата центар Hyperion. За неколку дена Microsoft и Google одделно објавија свои централи од по еден гигават, двете во Тексас. Amazon планира 7,6 гигавати, исто во Тексас. Компании кои со децении се пазеле од големи капитални трошоци сега градат тешка индустрија и влегуваат во пазар за кој знаат многу помалку отколку за софтвер.

Гардет раскажува дека еден инвеститор со кој зборувал бил „изненаден” колку ризик од цената на гасот овие фирми свесно го прифаќаат. „Прават нешта што не се нормални за некој што само треба да купи енергија”, вели тој.

Кој ја плаќа разликата

Горивото е околу половина од цената на струјата од голема централа. Значи двојно или тројно поскап гас ги прави овие „носи си своја струја” дата центри многу поскапи за работа. Оттука има само два излеза, и двата стигаат до некој друг: или поскапува секое обраќање до моделот, или хиперскалерите се прикачуваат на мрежата и ја креваат цената на струјата за сите останати. Веќе сега 80 отсто од потрошувачите се загрижени за влијанието на дата центрите врз сметките за струја. Гасот е следната колона на истата сметка.

Гардет не тврди дека тие се погрешиле – фјучерсите засега не најавуваат никаква драма. „Не е неразумна опклада”, признава. Само не е убеден дека е точна. И една негова забелешка кажува повеќе од целиот извештај: „На идните извештаи за приходите на Alphabet ќе ги слушате како зборуваат за корелацијата помеѓу цената на природниот гас и резултатите на Google, што е чудно, но еве каде сме.”

Тука е и вистински интересниот дел. Индустријата која најмногу зборуваше за декарбонизација заврши со тоа што нејзините квартални резултати ќе зависат од цената на фосилно гориво. Не затоа што некој ја натерал, туку затоа што сакаше струја веднаш, а ветерот и сонцето не доаѓаат на распоред што одговара на најавен производ. Каква корист од ветувањето за нула емисии ако рокот на моделот е побрзо од рокот на мрежата?