Кинеската фирма за автономни возила Pony.ai и Uber го прошируваат договорот: 2.000 роботакси во четири европски градови. Кои се тие градови и кога, не е кажано. Ќе се објавува „во фази” – формулација која во превод значи дека договорот е потпишан, а планот не е готов.

Едно нешто, сепак, го знаеме однапред. Претходната европска најава на истите две фирми беше Загреб, со локалната Verne, фирмата од групацијата на Rimac. Значи првото европско роботакси не оди во Париз, Берлин или Милано – оди во град на четиристотини километри од Скопје.

Поделбата на работата е онаа што секој што работел со странски партнер веднаш ја препознава. Pony.ai од Гуангџоу дава технологија. Uber дава платформа и корисници. А „локален снабдувач” го добива останатото: одржување, чистење, полнење. Возниот парк, признаваат и самите, може да биде во сопственост на различни партнери зависно од пазарот. Софтверот и апликацијата се нивни; металот, гумите и ноќните смени се нечии други.

Тоа не е ниту скандал ниту тајна – тоа е моделот. Но вреди да се именува пред некој да го спакува како европски технолошки успех. Кога вредноста од едно возење се дели, најголемиот дел не останува кај оној што ги мие возилата.

Uber досега има партнерства со над 30 фирми за автономни возила, што кажува дека тие не се обложуваат на технологија – обложуваат се на тоа кој ќе преживее. Pony.ai работи во четири кинески градови и веќе договара со локални власти во Европа и на Блискиот Исток, вклучувајќи го Катар. Двете фирми први пат се сврзаа во мај 2025 година, тогаш со фокус на Блискиот Исток.

За читател од Скопје прашањето не е дали роботаксито ќе биде во Загреб. Прашањето е кој ќе го напише правилникот кога ќе стигне и до наши улици – и дали до тогаш некој воопшто ќе го прочита загрепскиот договор.