Делхиски Висок суд во Индија на 22 мај донесе пресуда која може да го промени начинот на кој Google ги продава клучните зборови на огласувачите низ светот. Судијката Мини Пушкарна, во 163-страничен документ, го прогласи Google виновен за прекршување на трговските марки преку платформата AdWords, и му досуди на тужителот – производителот на санитарии Hindware – 3 милиони рупии (околу 31.600 долари) на име симболично оштетување.

Пресудата ја одбила одбраната на Google дека е „пасивен посредник” – дека само ги поставува рекламите. Не. Судијката констатира дека продажбата на трговската марка на тужителот како клучен збор без негова дозвола претставува дејство на прекршување. Превод: Google зема пари од конкурентите за да им покажува нивни реклами на луѓе што бараат твојата марка. И сега, тоа е незаконско – во Индија.

Реакцијата дојде брзо. Нитин Камат, основач на брокерската платформа Zerodha, напиша на X дека неговата компанија се бори со овој проблем повеќе од една деценија. „Кога некој ќе бара ‘Zerodha’, сообраќајот треба да дојде до Zerodha. Но прво што се појавува се реклами кои го водат корисникот на конкурентска страница.” Истото го потврди и Шридар Вембу, основач на Zoho. Овој модел – „плати или твојата марка ќе биде наплатена од друг” – е јадрото на бизнисот на Google Search-реклами, и таму индустријата нема алтернатива.

Google на тоа одговара со официјална политика. „Не дозволуваме конкурентите да користат заштитени термини во текстот на огласите.” Текстот на огласите – но не и клучните зборови што ги активираат. Тоа е суштинската разлика што индискиот суд ја преградува. Корпорацијата вети дека ќе работи со локалните власти кога одредбите се „прешироки или некомпатибилни”.

Правни експерти, сепак, омекнаа од евфоријата. Апражита Рана од AZB & Partners вели дека пресудата нема „далекосежно влијание” – индиските судови веќе утврдиле дека интернет платформите можат да изгубат правна заштита кога активно учествуваат во незаконска активност. Но додава нешто значајно: овој случај дефинира дека самиот процес на нудење заштитени термини на огласувачите, дури и кога е автоматизиран, може да се смета за „активно учество”. Тоа е дефиниција која ќе тропа на врати на сите големи платформи.

Контекстот: Индија има повеќе интернет корисници од било која држава освен Кина. Секоја регулаторна одлука овде се рефлектира насекаде каде локалните бизниси страдаат од истиот модел. За европските регулатори – кои веќе го гонат Google со антимонополски истраги – оваа пресуда е плодоносен прецедент. За балканските мали бизниси, кои секоја година плаќаат Google за да си ги откупат сопствените марки преку реклами, ова е првиот реален сигнал дека таа практика конечно се поставува под прашалник.