Емиратите повторно плаќаат за војната во Јемен: стравот од Хутите ги здружи Ријад и Абу Даби

Обединетите Арапски Емирати, кои во јануари се повлекоа од војната во Јемен, се враќаат. Според британскиот „Гардијан“, кој се повикува на јеменски извори, Абу Даби, во договор со Саудиска Арабија, повторно ќе исплаќа пари на одредени владини сили што на југот на земјата се борат против Хутите. Ријад, за возврат, се обврзал да им обезбеди воздушна поддршка на силите што се борат против нив.

Ако извештајот се потврди, ова е првиот конкретен знак дека длабокиот раскол меѓу Ријад и Абу Даби околу иднината на Јемен може да почне да се затвора. Мотивот е страв: напредувањето на Хутите низ Јемен ги вознемири владетелите на сите ривалски држави во Персискиот Залив. Саудиска Арабија секојдневно се соочува со напади со дронови и ракети и тешко го одржува нормалното функционирање на земјата, бидејќи ударите на Хутите ги парализираат нејзините аеродроми и делови од енергетската инфраструктура.

Силите на југот, пред сè таканаречените „Бригади на џиновите“, порано ги обучуваа и финансираа Емиратите. Тие важат за еден од најефикасните делови на инаку поделената коалиција против Хутите. Но кога Абу Даби во јануари ги прекина операциите во Јемен, со нив го пресече и финансирањето.

Кавгата што ги раздели

Раскинот беше суров. Лидерот на сепаратистичкиот Јужен преоден совет (STC), Аидарус ал Зубаиди, во јануари побегна во Абу Даби, по неуспешниот обид на неговото движење да ја преземе контролата врз југот и да најави референдум за отцепување за две години. Саудиците одговорија со бомбардирање на пратки оружје од Емиратите наменети за силите на STC. Емиратите потоа објавија дека се повлекуваат од Јемен, а владата што ја поддржува Ријад најави дека ќе го гони Зубаиди за велепредавство. Директен контакт меѓу Зубаиди и саудиските официјални лица и денес нема.

Отвореното прашање е референдумот. Сепаратистите од јужен Јемен оваа недела побараа гласање за отцепување, што би ги вратило границите од периодот меѓу 1967 и 1990 година, кога Јемен беше поделен на две држави. Ниту Ријад ниту Абу Даби не одговорија. Јужниот преоден совет засега не прифаќа неговите трупи да се борат надвор од границите на поранешен Јужен Јемен, но ако Ријад експлицитно го прифати референдумот, тоа ограничување веројатно би паднало. Балканот добро знае дека референдумот за стари граници ретко останува само карта за преговори.

Во меѓувреме, меѓународно признатата влада со седиште во Аден минатата недела најави контраофанзива за протерување на Хутите од главниот град Сана. Засега успехот е ограничен – во областа Маџзар, близу Мариб, и во близина на теснецот Баб ел Мандеб. На хартија, новиот договор изгледа како обединување против заеднички непријател. Вистинскиот тест ќе дојде со првото прашање за тоа чиј ќе биде југот откако Хутите ќе се повлечат.