Кина го оживува мегапроектот: Канал Вардар–Морава до Дунав – Балканот станува нова светска трговска раскрсница

Кина повторно го разгледува еден од најамбициозните инфраструктурни проекти на Балканот – изградба на воден канал што би го поврзал Егејското Море со Дунав преку реките Вардар и Морава. Проектот, вреден околу 17 милијарди долари, би можел радикално да го скрати транспортниот пат меѓу Азија и Европа за околу 1.000 километри и да го претвори регионот во клучна меѓународна логистичка оска.

Каналот би минувал низ Грција, Македонија, Косово и Србија, што го прави проект од огромно геостратешко значење. Инженерите на China Gezhouba Group процениле дека проектот е технички изводлив, но ќе бара масивни градежни интервенции – проширување на коритата на Вардар и Морава, отворање нови канали и изградба на современи водни патишта, особено низ Прешевската долина.

Остварувањето на проектот би имало огромни последици и за регионалната геополитика. Дел од меѓународниот бродски транспорт би се префрлил од Босфорот и Дарданелите, што би значело значителен удар за Турција. Истовремено, Кина би го зацврстила своето влијание на Балканот во рамки на стратегијата „Еден појас, еден пат“.

Иако идејата за ваков воден пат постои уште од 19 век, денес таа повторно станува актуелна. Солун се разгледува како природна излезна точка кон Егејот, а доколку проектот заживее, регионот би добил нова транспортна артерија што би го редефинирала европскиот трговски систем.

Разговорите меѓу земјите сè уште траат, а успехот на проектот ќе зависи од политичката волја, регионалната стабилност и решавањето на сложените еколошки предизвици.