Кога една компанија за вештачка интелигенција отпушта инженер што предупредувал на безбедносни ризици, прашањето не е дали имало проблем – туку колку долго го знаеле и сепак молчеле. Токму такво обвинение сега стои против xAI, компанијата на Илон Маск зад четботот Grok.

Поранешниот инженер Девин Ким поднесе тужба во калифорниски суд на 10 јуни, тврдејќи дека бил отпуштен токму затоа што постојано укажувал дека Grok се развива без сериозна грижа за безбедноста. Меѓу неговите загрижености: можност моделот да дискриминира, да шири информации за оружје за масовно уништување и да покажува политичка пристрасност. Отказот, тврди тој, дошол во средината на септември 2025 – неколку дена пред да одржи планирана презентација на тие наоди.

Тоа што следеше тешко може да се прочита поинаку освен како потврда на неговите зборови. Grok влезе во насловите откако се спореди со Хитлер – доби и прекар „MechaHitler” – а во јануари 2026 беше искористен за да ја преплави платформата X со сексуални слики без согласност. „Grok, се разбира, му даде право на г-дин Ким со спектакуларни прикази на онлајн омраза”, стои во тужбата.

Интересен е и изборот на мета. Тужбата не оди по Маск, туку конкретно по соосновачот на xAI, Џими Ба. Ким бара отштета и казнена отштета, плус судско утврдување дека бил во право. Пред xAI работел на безбедносни проекти во Scale AI, а неодамна е именуван за претседател на Центарот за безбедност на ВИ – тешко е да се отфрли како човек што не знае за што зборува.

Тајмингот, исто така, не е безначаен: тужбата пристигна само неколку дена пред најавеното историско излегување на SpaceX на берза. Кога ѕвездите на Маск-империјата треба да светат најсилно, ова е сенка што тешко се игнорира. А пошироката приказна е стара колку и самата индустрија – оние што први укажуваат на опасноста ретко добиваат благодарност, почесто добиваат отказ. Прашањето е колку вакви тужби ќе бидат потребни пред некој над нив да реагира.