„Го сменивме знамето, Уставот го сменивме неколкупати, дури го сменивме и уставното име.“ Ова го кажа премиерот Христијан Мицкоски од Њујорк, на панел-дискусија во рамките на самитот „Конкордија“, што се одржува паралелно со Генералното собрание на Обединетите нации.

Неговата поента: „Ние го започнавме нашето патување пред речиси две и пол децении. И, за жал, поради некои вештачки причини, не успеавме да станеме дел од ЕУ… фрустрацијата кај македонските граѓани е огромна бидејќи во минатото направивме премногу отстапки.“

Тој го опиша и притисокот како облик на малтретирање: „Некои земји членки се обидуваат да решат некои билатерални прашања и не да ги променат нашите институции, туку да го променат нашиот идентитет. И ние сме жртва на еден вид малтретирање: или сте внатре или сте надвор, а ако сакате внатре – еве ги условите.“

Средбата со Јанша

Во Њујорк, Мицкоски оствари средба и со словенечкиот премиер Јанез Јанша. Темите: европската перспектива на Македонија, продлабочување на политичката и економската соработка, и актуелните геополитички предизвици.

Пораката од таа средба беше формулирана поостро отколку обично: „Нашиот став е јасен – европската интеграција мора да се темели на заслуги, исполнети критериуми и реални резултати, а не на нови билатерални условувања кои немаат суштинска врска со европските вредности. Не бараме привилегии и не бараме пократок пат. Бараме фер и предвидлив процес.“

Позитивните сигнали што ги наброја

Премиерот посочи и на нешто што го смета за охрабрувачко – пораките од самитот на ЕУ и земјите од Западниот Балкан во Тиват, кои според него биле исклучително позитивни, како и заедничката презентација на Франција и Германија на еден неформален документ.

„Од Брисел слушаме дека на следните заклучоци на Советот, можеби овој документ би можел да стане нешто што е официјална политика на ЕУ. Ќе видиме“, рече Мицкоски.

Во меѓувреме, додаде, земјата целосно ја усогласила својата надворешна и безбедносна политика со ЕУ, а законодавството е повеќе или помалку усогласено.

Другата половина од посетата

Поголемиот дел од њујоршката агенда всушност не беше за ЕУ, туку за Вашингтон. Мицкоски се сретна со заменик-државниот секретар на САД Кристофер Ландау, откако претходно разговарал и со Марко Рубио. На средбата присуствувале и помошник-државниот секретар за Европа Брендан Харнахан и заменик-помошник-државниот секретар Даниел Лотон, во чиј ресор спаѓаат балканските држави.

Премиерот имаше и средба со бизнис-претставници од воената индустрија на САД.

Неговата формулација за односите со Вашингтон беше недвосмислена: „Во Обединетите нации гласаме рамо до рамо со нашите сојузници, Соединетите Американски Држави, па би сакале да бидеме – и наша амбиција е да станеме – пример за Соединетите Американски Држави.“

Она што недостига од целата листа

Дијагнозата на премиерот е точна и повеќето граѓани ќе ја потпишат. Знамето навистина е сменето. Уставот навистина е менуван. Името навистина е сменето. И ЕУ навистина не е поблиску.

Но од сето кажано во Њујорк, не произлегува ниту еден конкретен чекор со рок. Има опис на состојбата, има точно именуван проблем, има еден неформален француско-германски документ за кој „ќе видиме“, и има засилено партнерство со администрација која нема надлежност во процесот на пристапување.

Фрустрацијата е реална и е споделена. Прашањето што остана без одговор е што следува откако таа ќе биде соопштена пред светот – затоа што фрустрацијата не е политика, таа е последица од отсуство на политика.

Мицкоски во петок треба да се обрати пред Генералното собрание на ОН. Тоа е следната прилика тој одговор да добие содржина.