Додека Белата куќа со месеци повторува дека иранската војска е „речиси уништена”, сателитските снимки раскажуваат поинаква приказна. Анализа на британскиот сервис за проверка на факти на BBC покажува дека Иран од почетокот на американско-израелската војна оштетил 20 американски воени објекти низ Блискиот Исток – со штета многу поголема отколку што Вашингтон признавал.

Бројките се од оние што не се вклопуваат во официјалните соопштенија. Според анализата, Техеран од крајот на февруари гаѓал клучни воени објекти во осум земји – Саудиска Арабија, ОАЕ, Катар, Кувајт, Ирак, Јордан, Бахреин и Оман. Меѓу оштетеното: три најсовремени системи на противракетни батерии и авиони за дополнување гориво во воздух. Поединечни аналитичари проценуваат дека бројот на погодени бази оди дури до 28.

Тука е и детаљот што кажува најмногу за вистинскиот размер: системот за одбрана на големи височини THAAD чини околу милијарда долари по батерија, а САД користат само осум вакви во целиот свет. Секој пресретнувач што го испука чини околу 12,7 милиони долари. Поранешен командант изјави дека овие мрежи се „многу сложени” и не можат „брзо или лесно да се заменат”. Кога нешто толку скапо е оштетено, тоа не е детаљ за фуснота.

Иран, од своја страна, користел токму спротивна логика – евтини, лесно заменливи дронови за напади на скапи мети. Според извештајот, од февруари оштетени или уништени се најмалку 42 летала, вклучувајќи борбени F-15 и F-35, 24 дрона MQ-9 Reaper и еден јуришен A-10. Класична асиметрија: едната страна троши милијарди, другата стотици илјади – а резултатот на сателитска снимка изгледа изненадувачки сличен.

Постои и потез што заслужува внимание сам по себе. Според BBC, САД побарале од компанијата Planet да воведе „неодредено” ограничување на нови сателитски снимки на Иран и поголемиот дел од Блискиот Исток. Образложението – да не ги искористат „противнички актери”. Но кога една страна го ограничува снимањето баш на сопствените оштетени бази, прашањето се поставува само: што точно има на тие снимки што не сака да се види?

За читателот на Балканот, кој научил да чита меѓу редовите на секое воено соопштение, ова е позната лекција. Официјалниот наратив и сателитската снимка ретко кажуваат иста приказна – а вистината обично е таму каде што некој се труди најмногу да ја затемни. Вкупната сметка на американската операција, според Пентагон, веќе достигнала 29 милијарди долари, голем дел за поправки и замена на уништена опрема. Бројка што зборува погласно од кое било соопштение.