Скопскиот градоначалник Орце Ѓорѓиевски најави дека во наредните 10-15 дена ќе пристигнат околу 40 нови камиони за собирање отпад, плус 2.600 нови контејнери. Тоа е логистички одговор на еден од најголемите проблеми со кои се соочува градот – системот за управување со отпад едноставно не функционира.

„Кога станав градоначалник имавме 16 камиони на располагање, сега тој број е приближно 60″, тврди Ѓорѓиевски. Бројката четирикратно зголемување на флотата звучи импресивно. Само што бројот на возила не е едини проблем. Скопје во фебруари 2026 имаше околу 11.000 тони неправилно одложен отпад – кесите кои не стигнаа до контејнерите, контејнерите кои се преполни, отпадот фрлен на земја или во потоци.

Тоа значи: дури и да имаш 100 камиони, ако граѓаните не ги почитуваат правилата за раздвојување и времето за собирање, проблемот не се решава. Тоа е поведенска прашање, не само логистика. И таму ниту еден тендер не помага.

Друг кост проблем: распоред. Голем дел од скопските куќи и згради не знаат точно кога ќе пристигне камион за собирање. Распоредите се менуваат без претходна најава, контејнери остануваат полни по два-три дена, и неретко граѓаните оставаат вреќи на тротоарите бидејќи имаат само еден или два дена за да го отстранат отпадот. Системот функционира како да работи во голема град на 19-ти век, не на 21-ви.

Контекст кој не може да се игнорира: Скопје е дел од подготовките за Европски град на културата во 2028 година. Тоа значи туристи, медиуми, дипломати. И секој од нив ќе ги види кесите со ѓубре пред Соборот, контејнерите кои се прелеваат во Дебар Маало, и животните кои живеат од отпад во Аеродром. Сликата за брендирана туристичка дестинација нема да оцелее ако ова не се реши.

Купувањето на 40 камиони и 2.600 контејнери е добра прва чекор. Тоа е приближно еднократен трошок од неколку милиони евра. Но клучот не е во опремата. Клучот е во: a) систематски распоред кој се почитува; б) образование на граѓаните за раздвојување отпад; в) казни за оние кои не ги почитуваат правилата; и г) транспарентност во работата на јавните служби.

Засега имаме две од четири. Опрема – да. Намера за систематски пристап – наводно. Едукација и казни – сè уште не. И најважно – доверба од граѓаните дека градот навистина ќе ги исполни ветувањата – таа доверба е изгубена со децении бруто-сила на политичките кампањи. Ѓорѓиевски има шанса да ја врати. Дали тоа ќе го направи зависи не само од него, туку и од институционалната способност на градот да реализира план без партиски игри.