Словенечкиот референдум за РТВ-таксата се преврте утрото: 692 гласа разлика, а пресудуваат пликовите од поштата

Словенечкиот референдум за укинување на РТВ-таксата приреди пресврт што го видоа само оние што останаа будни до утрото. До раните утрински часови, повеќе гласачи беа за укинување. Со пребројани 99,98 отсто од ливчињата, сликата се преврте: 50,04 отсто против укинување, 49,96 отсто за. Во бројки: 461.765 против, 461.073 за. Разлика од 692 гласа.

Резултатот уште не е конечен. Ќе пресудат гласовите пристигнати по пошта: изборните комисии ги бројат ливчињата пратени од Словенија, а резултатите од гласовите од странство ќе бидат утврдени на 19 октомври.

За колку пари станува збор? Таксата во Словенија изнесува 14,02 евра месечно, односно 168,24 евра годишно. Во соседна Хрватска се плаќаат 10,62 евра месечно, или 127,44 евра годишно. Референдумот за таксата е консултативен – владата не е правно обврзана да го спроведе, но премиерот Јанез Јанша вети дека ќе ја почитува волјата на народот.

Четири референдуми во еден ден

Словенците гласаа на четири референдуми истиот ден. Единствениот законодавен, обврзувачки, беше за измените на Законот за парламентарна истрага, и тие паднаа со 51,26 отсто против. Граѓанските здруженија, со поддршка на опозицијата, ги собраа потребните 40.000 потписи тврдејќи дека измените ја укинуваат правната заштита на граѓаните, им даваат премногу овластувања на политичарите да навлегуваат во приватноста и всушност воведуваат политичка полиција. Група правни експерти од факултетите во Љубљана и Марибор предупреди дека промените ги спуштаат стандардите при спроведувањето парламентарни истраги.

На другите два консултативни референдуми, 60,54 отсто ја поддржаа идејата социјалната помош да се условува со општокорисна работа, а 55,29 отсто гласаа да им се одземе правото на глас на државјаните од трети земји. Јанша порача дека владата ќе ја почитува волјата на народот, а опозицискиот лидер Роберт Голоб возврати дека владата нема доверба од јавноста.

Словенија ги праша граѓаните директно дали сакаат да плаќаат за својот јавен сервис – и речиси точно половина рече не. Тоа не е пресуда само за една месечна сметка, туку за довербата во телевизијата што ја финансираат. Колку јавни сервиси на Балканот би го издржале истото прашање?