Киев побара дозвола да користи дронови опремени со Starlink за напади врз руска територија. Вашингтон рече не. Според пишувањето на „Фајненшел тајмс“, кое се повикува на извори запознаени со ситуацијата, американскиот претседател Доналд Трамп го одби барањето.

Барањето беше конкретно: дронови со Starlink-опрема против лансери на балистички ракети, до 200 километри длабочина во Русија. Не безгранично, не кон градови – кон лансерите. Причината зад тоа барање е уште поконкретна: на Украина ѝ недостигаат пресретнувачи за противвоздушна одбрана.

Зошто нема доволно ракети

Овде приказната се шири надвор од Украина. Според изворите на весникот, Володимир Зеленски побарал од Трамп и од другите партнери повеќе пресретнувачи на балистички ракети – но нивната употреба на Блискиот Исток, вклучително и за време на војната на САД со Иран, ја продлабочила глобалната несташица на ракети од американско производство.

Прочитајте ја таа реченица уште еднаш. Складиштата не се празни поради лоша логистика или бирократија. Празни се затоа што истите ракети веќе се потрошени на друг фронт. Постои конечен број пресретнувачи на светот, а има повеќе војни отколку што тој број покрива – и тоа значи дека некој се одлучува кој ги добива.

Затоа Зеленски му предложил на Илон Маск да ѝ дозволи на Украина да го користи Starlink на дронови со долг дострел до 200 километри длабочина, што би опфатило инфраструктура за лансирање балистички ракети, контролни системи и друг имот. Кога државата не може да ти даде доволно одбранбени ракети, преговараш со компанија за дозвола да користиш нејзина мрежа – и тоа за операции против воена цел на друга држава.

Одговорот што не беше одговор

Трамп, за време на состанокот со Зеленски, не дал јасен одговор. Според присутните во Овалната соба, тој не го поддржал планот. Не е одбиено со документ, ниту соопштено официјално – едноставно не било поддржано, а тоа во дипломатијата е сосема доволно.

Техничката логика зад украинското барање не е спорна. Дроновите опремени со Starlink ја користат сателитската мрежа на SpaceX за постабилна врска со операторите на поголеми оддалеченост отколку конвенционалните радиоканали, и притоа се помалку ранливи на вообичаено попречување сигнал. Такви дронови веќе се покажале ефикасни на бојното поле во Украина, а аналитичарите оценуваат дека надвор од украинската граница би можеле да се користат во лов на руски ракетни лансирни системи.

Значи не е прашање дали технологијата функционира. Прашањето е кој дава дозвола – и тоа е местото каде оваа приказна станува поинтересна од уште еден извештај од фронтот. Одбранбениот капацитет на една држава во војна зависи од одлука на друга држава, а комуникацискиот капацитет од одлука на еден човек кој поседува сателитска мрежа. Тоа е новата архитектура на моќта, и таа не е запишана во ниту еден договор.

Дали некој на Балканот сериозно размислува што значи ако утре одбраната на една држава зависи од тоа дали приватна компанија ќе одобри пристап до сопствената мрежа?