Фотографиите од Мавровското Езеро се шират сами: луѓе во костими за капење како се качуваат по надворешниот ѕид на кулата на потопената црква „Св. Никола“. Некои застанати на испакнатиот бетонски венец, некои закачени за скалилата од страна. Под нив – вода, а под водата – село.

Авторот на објавата што ја покрена реакцијата тврди дека станува збор за посетители кои пристигнуваат со комбиња и се качуваат директно на објектот, облечени несоодветно за црковен и свет простор. Неговата реченица што најмногу се пренесуваше е кратка: „Ова не е плажа, не е базен и не е место за вакво однесување.“

Во истата објава се поставени и три прашања што институциите не ги допираат: дали има контрола на ваквото однесување, дали некој ги предупредува посетителите дека станува збор за црковен храм и дали воопшто постојат правила за пристап и однесување околу објектот.

Не е проблемот кој доаѓа, туку што не ги пречекува

Она што вреди да се забележи е дека самата објава не тргна по најлесниот пат. Во неа изречно стои дека проблемот не се туристите како такви: „Не е проблемот што доаѓаат туристи од Германија, Холандија или од која било друга земја. Туристите се добредојдени“ – но се додава дека секој посетител, без разлика од каде доаѓа, мора да го почитува местото што го посетува, неговата вера, култура, традиција и правила.

Тоа е разликата меѓу лутина и барање. И токму затоа барањето е разумно.

Апелот е упатен до градоначалникот на Општина Маврово и Ростуше, до комуналната инспекција, до полициските службеници, до Управата на Националниот парк Маврово и до институциите надлежни за заштита на културното наследство. Се бара итен увид на лице место, да се утврди дали има материјална штета и дали се прекршени прописи.

Постои и конкретен ризик, не само симболичен: качувањето по градбата може дополнително физички да го оштети и онака нарушениот црковен објект. Тоа е зграда што стои во вода со децении. Не ѝ треба ништо повеќе од редовно натоварување за да ѝ се забрза распаѓањето.

Барањето е ситно, а сепак неисполнето

Она што граѓаните го бараат не е скапо: јасни правила, предупредувачки табли и редовни патроли. Табла и обиколка. Толку.

До моментот на пишување на веста немаше официјална реакција ниту од Општина Маврово и Ростуше, ниту од полицијата, ниту од другите наведени институции. Црквата е една од најфотографираните точки во земјава, се појавува на секој туристички промотивен материјал за Маврово, а очигледно немала ниту една табла што кажува што е.

Ако објектот е доволно добар за промотивно видео, зошто не е доволно важен за една инспекциска обиколка во сезоната?