Дигиталното евро добива датум. Според актуелните планови, тоа треба да биде достапно за плаќања на мало од 2029 година, а пилот-проектот со 36 даватели на платежни услуги е предвиден да почне во 2027 година. Во моментов тече завршната фаза од разговорите меѓу Европскиот парламент и земјите членки за начинот на функционирање.

Што е тоа, всушност

Најважната разлика прво: дигиталното евро не е криптовалута. Тоа не е независна дигитална валута што лебди врз пазарни очекувања – тоа е дигитална форма на еврото, издадена и гарантирана од Европската централна банка.

Практично, корисниците би имале дигитален паричник преку кој би можеле да плаќаат со телефон, картичка или друг уред – во продавници, онлајн и меѓу физички лица. Значи, централнобанкарски пари во дигитален облик, покрај готовината и постојните електронски плаќања.

Зошто ЕУ го прави ова сега

Паралелно со јавниот проект, и приватниот сектор гради своја мрежа. Европскиот платежен сојуз EuroPA и Европската платежна иницијатива EPI потпишаа договор за поврзување на нивните системи за инстант плаќање – платформа што потенцијално би опфатила околу 380 милиони корисници во 15 земји членки.

EuroPA обединува повеќе национални платежни системи: шпанско-андорскиот „Бизум“, италијанскиот „Банкомат“, полскиот „Блик“ и нордискиот „Випс мобиле пеј“. EPI, пак, го развива платежниот бренд „Веро“, присутен во Германија, Белгија, Франција и Холандија.

Погледнато заедно, целта е очигледна и нема потреба од дипломатски превод: Европа сака сопствена платежна инфраструктура. Секое плаќање со картичка денес во голем дел поминува низ инфраструктура што не е европска, а во време кога трговските односи со САД се затегнати, зависноста од туѓ платежен систем се гледа поинаку отколку пред пет години.

Каде сме ние во сето ова

Македонија не е во еврозоната, па дигиталното евро нема да ѝ пристигне автоматски. Но денарот е врзан за еврото, огромен дел од трговската размена е со ЕУ, а голем број семејства редовно примаат пари од странство – најчесто токму во евра.

Кога европската платежна инфраструктура ќе се смени, се менува и патеката по која тие плаќања поминуваат. Дали домашниот банкарски систем ќе биде подготвен за тоа или ќе го дознае во 2029-та е прашање што некој треба да го постави пред 2029-та.

Три години звучат како многу. Не се – особено за систем што сѐ уште не завршил ниту со инстант плаќања.