Сите потпишаа за Украина во Киев, само Србија не: Македонија застана на другата страна од масата

На петтиот самит „Југоисточна Европа – Украина” во Киев се собраа лидери од целиот регион и потпишаа заедничка декларација за поддршка на Украина. Сите освен еден. Србискиот претседател Александар Вучиќ дојде, седна на масата – и не го стави потписот.

Декларацијата ја потпишаа Украина, Албанија, Грција, Молдавија, Романија, Хрватска, Словенија, Македонија, Црна Гора и Бугарија. Списокот е речиси целата наша соседска околина. Единствената празнина на документот носи српско име.

Што точно се обврзаа да поддржат оние што потпишаа? Осуда на руската воена агресија, барање за итно повлекување на руските сили од украинската територија, поддршка на суверенитетот на Украина во меѓународно признатите граници, зајакнување на противвоздушната одбрана, одржување на санкциите против Русија, поддршка за идно членство на Украина во НАТО и формирање на посебен трибунал за злосторството на агресија.

Токму последната точка – трибуналот за воени злосторства – се смета за главната причина за српското воздржување. Белград со години игра на две страни: сака во ЕУ, но не сака да ја навреди Москва. Овој самит го покажа тоа појасно од која било изјава – кога дојде моментот да се потпише, Србија остана сама.

А еве го делот што нас нè засега директно. Македонија потпиша. Нашето име стои на истиот документ како Грција, Романија и Бугарија, а не покрај Србија. Тоа не е ситница – тоа е геополитички избор што се памети. Во регион каде секој гледа кој со кого седнува на маса, Скопје јасно кажа на која страна стои.

Прашањето што останува е дали таквиот избор носи цена или награда. Србија ја брани својата „неутралност” како доблест, но самотијата на тој самит зборува поинаку. Следниот самит е закажан за Словенија во 2027 година. Дотогаш, вреди да следиме кој останува на масата, а кој почнува да ги брои трошоците од тоа што седеше настрана.