На 9-ти мај, “Вреди” (ВЛЕН) официјално прераснува од коалиција во една политичка партија. Пет албански политички субјекти се обединуваат во една организација. Меџити и Касами се препотседатели. Така се става точка на ерата на фрагментација во албанската политика.

Што значи тоа? Што е значело досега? Албанската политика во Македонија беше поделена во неколку партии и движења – ДУИ, БЕСА, Алијанса за Албанците, други помали структури. Постепено, овие пет се обединија прво во коалиција “Вреди”, сега и во една партија. Прашањето е: дали тоа е консолидација на албанскиот глас, или централизација на моќта?

Искуството во Балканот покажува дека ваквите обединувања обично имаат две страни. Едната е стабилност – една структура, една одлука, помалку преговори. Другата е концентрација на моќ во рацете на малкумина. Изборен ден, пет партии стануваат една, листата на кандидати ја одредуваат двајца претседатели. Внатрепартиската демократија? Од почеток на нула.

За Северна Македонија тоа е важно прашање. Албанската гласна моќ во земјата секогаш зависела од можност да бира помеѓу повеќе опции. Од 9-ти мај, можност за бирање – барем во рамки на овој политички блок – повеќе нема. Сите кои сакаат да бидат “ВЛЕН” ќе мораат да играат по правилата на новата партија.

ДУИ, која со децении доминираше албанската политика, сè уште постои како посебна структура. Но и таа е во криза – истражувањата покажуваат пад на гласовите. Можно е во наредните години да гледаме поларизација помеѓу ВЛЕН и ДУИ како единствените сериозни играчи на албанската политичка сцена.

Дали тоа е добро? Тешко прашање. Едно е сигурно – за обичните албански гласачи во овој регион, изборите со повеќе опции беа гаранција дека некој се борел за нивниот глас. Кога има само две партии меѓу кои се избира, секоја партија може да го превземе својот резервен глас за загарантиран. И тогаш треба да се прашате – кој всушност ги претставува луѓето?