Палац од 16 век, на чекор од Пантеонот, изграден од материјали земени од урнатини на пагански храмови. Овие зидови знаат повеќе од сите европски учебници по историја – и денеска во нив живее голем војвода Ѓорѓи Романов со сопругата Викторија и две деца.

Тој не седи на трон. Никој денес не седи на руски престол – последниот цар Никола II беше убиен во Екатеринбург во 1918, а неговите внуци, праправнуци и правнуци живеат низ Европа со титули кои денес се дел од историјата, а не од политиката. Ѓорѓи Романов ја презема улогата како лидер на Руската царска куќа во форма која самиот ја опишува како „одговорност, не претензија”. Не се бори за реставрација – се бори за зачувување на културата и сеќавањето.

Палацот во Рим е на 20 години постар од откривањето на Америка – а кулата дури и од тоа. Беше изграден од камења извлечени од урнатините на стари римски и пагански храмови, типична средновековна пракса во Рим. Кога родителите на Викторија го купиле во седумдесеттите години, немало ниту вода ниту електрика. Готвело се на отворен оган. Реставрацијата траеше со години.

Седум сали, секоја со сопствена приказна

Црвениот салон е сцена за визуелна замисла за она што е „автентично римско” – венецијански таписерии, ренесансни слики, римски бисти, теракотен под од Минтурно. Библиотеката има два ката, инкунабули, ретки книги, црвен тапацир и пак венецијански таписерии. Главниот салон има оќерасти дамаски, ангелски статуи, барокни слики и баргуено од 17 век.

Белиот салон има француски lit bateau кревет. Средновековната кула е семејно засолниште. На терасата постојат столетни маслинови и лимон дрва, антички статуи и римска фонтана. Сè е уредено како во филм – и сè е автентично.

Викторија и Ѓорѓи имаат две деца: Александар (3 години) и Кира Леонида (полнее 1 година на 2 јуни). Семејството поминува околу три месеци годишно во Рим – остатокот живеат поприкриено. „Сакаме децата да растат во анонимност”, вели Ѓорѓи. „Не во титула, туку во куќа со баби и дедовци.”

Тие самите ја споредуваат својата улога со шпанските кралеви – и тоа не случајно. Во интервјуто за оригиналниот извештај, Викторија нагласува дека ги гледа Фелипе и Летисија како пример за тоа како кралско семејство може да биде блиско до граѓаните и едновремено да ја одржува институционалната тежина.

Свадбата на Ѓорѓи и Викторија беше првата кралска свадба во династијата Романов во еден век – во Санкт Петербург, во 2021-та. Не беше политичка декларација. Беше прослава во земја која сè уште не знае што да прави со својата сопствена династичка историја.

Семејството гледа на иднината со тивок оптимизам. Ѓорѓи ги има прифатено филантропските и културните иницијативи како своја главна работа – не активизам кон политички промени, туку поддршка на православни цркви, музеи, реставрации. Татковство, како што самиот вели, го научило дека децата немаат потреба од титули. Имаат потреба од време.

На Балканот ова е интересно затоа што и нашата историја е полна со кралски куќи – Караѓорѓевиќи во Србија, Глучксбурзите во Грција. Сите тие денес постојат како семејства, не како институции. Романови во Рим е верзија на истото прашање: што е кралско семејство кога нема трон? Одговор – чувар на меморија, на културна авторитет, и на палац што е поист од Колумбо.