Унгарскиот премиер Петер Маѓар направи изјава која ќе му го расипе сонот на еден куп европски бирократи во Брисел. Според него, Западниот Балкан треба да влезе во Европската Унија пред Украина. Не како симболичен гест, не како „размислуваме за тоа” – буквално првиот ред за приклучување. И го кажа со сите детали зошто.

„Сите што сакаат да се приклучат на ЕУ мораат да поминат низ исти процедури и да исполнат идентични услови”, изјави Маѓар. Тоа е дипломатскиот превод на „Не правете различни патеки за различни кандидати”. Зад таа реченица стои директна критика на тенденцијата во Брисел да се потпишуваат специјални решенија за Украина додека Македонија, Албанија и Босна и Херцеговина чекаат веќе по две децении – со скоро ритуални откажувања.

Маѓар оди и подалеку. Според него, украинското приклучување не може реално да се случи поскоро од една деценија, дури и ако сите услови се исполнат. Унгарија најверојатно ќе организира референдум за украинското членство ако завршат војната и Киев и понатаму биде заинтересиран за ЕУ. Тоа е важно: Маѓар не вели „не” на Украина. Вели „во ред, ама не пред нас”.

На балканско уво, ова звучи свежо. Колку пати претставниците на Брисел во последните дваесет години доаѓаа во Скопје со пораки „брзо ќе бидете членки”, а потоа испратија Бугарија или Грција да поставаат вето на име, на јазик, на знаме? Маѓар очигледно ги разбира тие фрустрации. Унгарија сама ги поминала, во помал размер, во 1990-те. И сега ги користи како дипломатски лост.

Прашањето кое останува за нашата страна – дали ова е вистинска промена на ставот на ЕУ, или само еден глас во хор на 27 држави, од кои повеќето имаат поинакво мислење? Германија, Франција, и Бенилукс државите не споделуваат ентузијазам за брзо балканско проширување. Маѓар е сега во малцинство. Но тоа малцинство сега ја има поддршката на влади во Словачка и Романија, а Полска неретко гласа со нив. Доволно е да се блокираат украински засилени резолуции – не доволно да се прави нешто крупно. Балканите гледаат, и засега се третираат како залог во туѓа игра.