Расседот Сан Андреас во Калифорнија достигна најголемо ниво на напнатост во последните 1.000 години – и тоа е токму она што го прави толку опасен. Долг речиси 1.300 километри, од Палм Спрингс до заливот на Сан Франциско, расседот со децении е мирен. А токму таа тишина дозволила да се натрупа огромен притисок.

Геолозите анализирале податоци собрани во текот на цело едно милениум за да ја проценат идната опасност. Заклучокот: напнатоста е историски висока, главно затоа што во последниот век немало голем земјотрес што би ја ослободил насобраната енергија. Со други зборови, колку подолго трае тишината, толку посилен е ударот што се подготвува.

Сепак, науката останува искрена за тоа што не знае. Сеизмологот д-р Луси Џонс предупредува дека „за геолог, ‘наскоро’ може да значи ‘во следниот век'”. Студијата кажува дека опасноста расте, но не може да одговори на единственото прашање што сите го сакаат – кога. Харолд Тобин од Универзитетот во Вашингтон укажува на најстрашното сценарио: истовремено пукање на два расседа, што би било далеку поразорно од обичен земјотрес. За споредба, земјотресот Лома Приета во Сан Франциско во 1989 година одзеде 63 животи.

За нас на Балканот ова не е егзотична туѓа вест. Регионот седи на сопствени раседи и предобро знае што значи кога земјата ќе се стресе – Скопје 1963, неодамнешните потреси во соседството. Разликата е во подготвеноста: додека Калифорнија трoши милијарди на студии и градежни стандарди, кај нас прашањето колку се безбедни зградите во кои живееме сè уште добива неубедливи одговори. Тишината пред земјотрес е иста насекаде – се разликува само тоа колку сме спремни за моментот кога ќе заврши.