Путин отиде во Пекинг со голема надеж и се врати со празни раце. Договорот за гасоводот „Сила на Сибир 2″ – проектот што требаше да го спаси рускиот гас откако Европа му ги затвори вратите – остана непотпишан. И тоа не поради технички детали, туку затоа што Кина едноставно не брза. Зошто би брзала, кога од секое одложување добива подобри услови?

Срцето на спорот е цената. Пекинг бара гас по тарифа блиску до онаа што самите Руси ја плаќаат дома – околу 50 долари за илјада кубни метри. Москва инсистира на формула поблиску до старите европски договори, каде цената достигнуваше и 258 долари. Разликата е огромна, а позицијата за преговарање – уште поголема. Тој што има купувач диктира, а тој што нема каде да го продаде гасот – молчи и попушта.

Проектот не е мал. Гасоводот би пренесувал околу 50 милијарди кубни метри годишно, низ 2.600 километри преку Монголија до Кина. На хартија, тоа е излез за руската економија. Во пракса, тоа е потврда колку Москва зависи од еден единствен купувач – и колку тој купувач го знае тоа.

Затоа и оваа посета зборува повеќе со она што недостасува отколку со она што се случи. Путин потпиша над 40 договори за соработка – технологија, финансии, трговија. Импресивна бројка за фотографирање. Но токму договорот што најмногу му требаше, оној за гасот, го нема. А кога најважната работа фали, останатите потписи стануваат декор.

Односот меѓу двете сили одамна не е партнерство меѓу еднакви. Русија сè повеќе зависи од кинескиот пазар, од кинеската технологија и од кинеските банкарски канали за да ги заобиколи западните санкции. Пекинг тоа го гледа јасно и не брза да помогне бесплатно. Секоја зависност се наплаќа – тоа е правило старо колку и трговијата.

За читателот на Балканот ова не е далечна приказна. Кога една земја ќе остане без избор кому да продаде или од кого да купи, цената ја одредува другиот. Ние тоа го знаеме од сопствено искуство – со струја, со гас, со зависности што се преправаат во сојузништва. Дали „братството” меѓу Москва и Пекинг ќе издржи кога сметката ќе стигне на маса? Историјата вели дека големите пријателства почесто се распаѓаат на бројки отколку на идеологија.