Човекот што ја водеше одбраната на Киев во 2022 година денес пишува проштално писмо. Олександар Сирски, довчерашниот врховен командант на украинската војска, беше сменет од претседателот Володимир Зеленски – и наместо да замолчи, се обрати на војниците и на граѓаните преку социјалните мрежи со порака што е половина биланс, половина одбрана на сопственото наследство.

Сирски не беше скромен. Ги набројува своите воени успеси како список што сака да остане во учебниците: одбраната на Киев во 2022 година, харковската офанзива што ги ослободи Балаклија и Изјум, запирањето на непријателските офанзиви во Харковската и Сумската област. Тврди дека под негово командување се ослободени 743 квадратни километри украинска територија, дека се изградени нови системи за војна со дронови и модернизирана противвоздушна одбрана.

„Му предавам на мојот наследник војска што не само што се брани, туку се наоѓа во офанзивна позиција”, напиша Сирски. Убава реченица за проштавање. Проблемот е што многумина во Украина ја читаат сосема поинаку неговата ера.

Зошто падна

Сменувањето не дојде од ведро небо. Му претходеа масовни протести во Киев и низ цела Украина, предводени од ветерани и војници кои бараа неговата оставка. Незадоволството ескалира откако Зеленски го отпушти популарниот реформатор Михајло Федоров – кој потоа откри дека Сирски му дал ултиматум. Кога армијата и улицата истовремено бараат нечие заминување, обично не станува збор за недоразбирање.

Критиката во воените кругови беше конкретна: премногу централизирана команда заснована на советска доктрина, и огромни загуби во битки како онаа за Бахмут. Војна во која животите на војниците се трошеа побрзо отколку што фронтот се движеше. Неговиот наследник, 44-годишниот генерал Михајло Драпати, е миленик на демонстрантите токму затоа што застапува поголема самостојност на офицерите и побрзо одлучување.

Балканот ги знае овие приказни за генерали што стануваат симбол на еден начин на војување, па паѓаат кога тој начин ќе почне да чини премногу. Сирски заминува со список од успеси во раката. Прашањето што остава зад себе е потешко: колку од тие 743 километри вредеа онолку колку што чинеа – и кој ги брои сметките што не се мерат во квадратни километри?