Робо-таксијата во Сан Франциско веќе не се справуваат само со сообраќајот. Сега им застануваат на пат и на брзата помош.

Конгресменот Кевин Мулин од Калифорнија предложи закон што за прв пат би им наметнал национални минимални безбедносни стандарди на компаниите што возат автомобили без возач. Предлогот, наречен AV Emergency Response Coordination Act, беше претставен на прес-конференција во Сан Франциско – градот што индустријата го користи како жива лабораторија, а во кој стотици робо-таксија на Waymo веќе возат платени патници.

Поводот не е хипотетички. Автономните возила блокирале амбулантни возила и противпожарни камиони, влегувале во активни места на злосторство и не препознавале сообраќајни чуњеви и сигнални светла. Пожарникарскиот шеф на Сан Франциско, Дин Криспен, укажа на нешто уште поприземно: робо-таксијата собираат и оставаат патници директно пред пожарникарските домови и пред објектите од каде тргнуваат амбулантите.

„Видовме вознемирувачки и, искрено, неприфатлив број инциденти во кои автономните возила ненамерно им пречат на службите за итни случаи”, рече Мулин на прес-конференцијата.

Законот бара три работи: јасни протоколи за постапување што компаниите мора да им ги дадат на итните служби, дежурна линија 24 часа преку која градските функционери директно ќе допрат до фирмата, и НХТСА – американскиот регулатор за безбедност во сообраќајот – да напише национални минимални стандарди. Најинтересна е четвртата ставка: можност градот сам да „геоограничи” каде смеат да возат овие автомобили додека трае вонредна ситуација. Тоа е прекинувач во рацете на локалната власт, а не на компанијата. Токму затоа е и најоспоруваниот дел.

Waymo одговори дека „одамна поддржува” федерална рамка за автономни возила и дека поддржува стандардизација на односот со итните служби. Формулација што ништо не признава и ништо не одбива – вообичаен јазик кога регулацијата е неизбежна, па подобро е да изгледаш како да си ја побарал сам.

Притисокот не доаѓа само од еден конгресмен. Во почетокот на јули директорот на НХТСА, Џонатан Морисон, им испрати писмо на сите развивачи на автономни возила во кое пишува дека агенцијата „идентификувала јасен образец на возила без возач што им пречат на полицијата и на другите служби за итни случаи”. Побара решенија до крајот на месецот. Тој рок веќе истече.

Градоначалникот на Сан Франциско, Даниел Лури, бара од калифорниските регулатори построги правила откако на 4 јули градот заглави во повеќечасовен метеж во кој учествуваа и робо-таксија на Waymo што останале без струја насред улица. Слична сцена имаше и во декември, кога поголем прекин на струјата остави десетици возила заглавени.

Тоа е делот што вреди да се запамети. Автомобилот без возач се продава како технологија што ги решава човечките грешки, а сцената што ја произведува е возило што стои насред раскрсница, чека некој човек да дојде и рачно да го помести. Во Сан Франциско тој човек честопати бил токму пожарникарот што итал на друго место.

„Жителите и посетителите треба да можат безбедно да користат автономно возило, јавен превоз или велосипед низ градот, но исто така мора да веруваат дека полицијата и пожарникарите ќе стигнат до нив во итен случај”, рече Лури.

Индустријата со години бараше да ѝ се верува дека ќе се регулира самата. Прашањето што сега стои пред неа не е дали технологијата функционира, туку кој го држи прекинувачот кога нема да функционира.