Секое лето истата приказна: се јаде подоцна, се легнува подоцна, и наутро човек станува како да не спиел воопшто. Потоа следува заклучокот што сите го повторуваат – виновен е часот на вечерата. Нутриционистка и биолог тврди дека тука има вистина, но не онаа што ја мислиме.

Паула Ернандес, специјалистка за дигестивно и хормонално здравје, го поставува проблемот прецизно: нема магичен час по кој телото престанува да работи како што треба. Она што навистина боли е количината и тежината на оброкот, не бројката на часовникот. „Ако имаме многу обилен или тежок оброк доцна, особено близу до легнување, варењето е побавно, се јавува рефлукс или тежина, квалитетот на сонот се влошува и следниот ден се будиме уморни”, вели таа.

Значи, не спиеш лошо затоа што си јадел во единаесет. Спиеш лошо затоа што во единаесет си јадел толку што организмот цела ноќ работи наместо да се одмара. Разликата е суштинска, бидејќи првото не можеш секогаш да го промениш, а второто можеш.

Уште поинтересно е она што го вели за килограмите: „Јадењето доцна, само по себе, не те дебелее.” Она што одлучува е енергетскиот биланс низ времето – колку јадеш, колку трошиш и каков е квалитетот на исхраната. Тежината не гледа во часовник.

Има сепак и биолошки слој. Организмот следи циркадијални ритми, па има моменти кога подобро ја вариме храната и моменти кога толеранцијата на гликоза, чувствителноста на инсулин или дигестивната подвижност опаѓаат – на пример доцна попладне и навечер, кога лачењето на мелатонин расте за да нè подготви за спиење. Телото навистина се менува во текот на денот. Само што тоа не е дозвола да се обвини еден оброк за сè.

Нутриционистката инсистира на тоа дека уморот е повеќеслоен: „Не можеме да го издвоиме само часот на јадење. Многу луѓе што јадат доцна исто така спијат помалку, имаат долги работни денови, повеќе стрес или многу обилни вечери.” Тоа е реченицата што најмногу недостасува во советите за исхрана што кружат по мрежите – таму секогаш има еден виновник, никогаш пет.

Практичниот дел е неочекувано едноставен. Не оди на главен оброк со екстремен глад – неколку часа порано изеди нешто со белковини и влакна за да не се прејадеш подоцна. Балансирај го оброкот: белковини, зеленчук и разумна количина јаглехидрати. Остави барем два до три часа помеѓу последниот поголем оброк и легнувањето. Ако ручекот бил доцен и обилен, вечерата нека биде полесна.

Последниот совет е најмалку научен и најмногу потребен: без вина. „Не може секој да јаде во два попладне или да вечера во осум, а исхраната мора да се приспособи на вистинскиот живот”, вели Ернандес. Тука лежи и целата поента – квалитетот на исхраната, одморот, стресот и движењето прават далеку повеќе за енергијата отколку точниот час на вечерата.