Секој што сака во Прованса оди во Горд, во Русијон или во Изл сир ла Сорг, а потоа се чуди зошто на секоја фотографија му влегол туѓ лакт. Гринјан е на околу 70 километри од Авињон, во Дром, и е речиси празен. Не затоа што нема што да се види, туку затоа што никој не го спомнува.

Селото е качено на карпест рид, а на врвот стои најголемата ренесансна палата во југоисточна Франција. Ја граделе моќните Адемар од крајот на 15 век. Има три ката целосно опремени простории, но она поради што вреди да се качиш е терасата – панорама од 360 степени, со селото под тебе, полињата лаванда наоколу и Мон Венту на хоризонтот. Совет од оние што одат таму редовно: остави ја терасата за доцна попладне, кога светлината паѓа странично.

Жената поради која ова село го има своето место во книжевноста

Маркизата де Севиње станала дел од приказната на Гринјан кога нејзината ќерка се омажила за грофот Франсоа де Кастелан Адемар во 1669 година. Разделбата меѓу мајка и ќерка ја произвела една од најпознатите преписки во француската книжевност – писма што се читаат и денес. Маркизата умрела токму во таа палата, а гробот ѝ е во семејната гробница во колегијалната црква Сен Совер. Оваа година се одбележуваат 400 години од нејзиното раѓање и во палатата е отворена нова поставка за 17 век.

Лавандата има свој календар и своја хиерархија

Полињата цветаат од средината на јуни до крајот на јули – значи, ако тргнеш сега, си на самиот крај на сезоната. Локалците разликуваат две работи што туристот ги гледа како иста виолетова боја: „lavande fine”, благородната сорта што расте на висина, и „lavandin”, хибридот од пониските предели. Постои и цела рута што ги поврзува околните села – Валреас, Нионс, Со – со дестилерии каде се вади етеричното масло. Domaine de Montine нуди обиколки со велосипед и пикник меѓу лозјата и лавандата.

Зимата овде мириса на нешто друго

Од декември до март на ред е црниот тартуф, оној што го викаат црн дијамант. Domaine de Cordis е семејно имание од 1763 година каде посетителите одат со кучињата за тартуфи, Улк и Улис, низ насади од даб и плутов даб. Сопствениците Карол и Дидје Шабер имаат своја филозофија што ја викаат „Truffle Concept” – прво почвата и ритамот на природата, дури потоа кујната. На имањето има пет соби и една куќичка, вкупно за шеснаесет луѓе.

Работите што селото не ги рекламира

Постои алеја наречена Paseo del Mail, направена од баронот Луј Адемар за игра што била претходник на крокет. И постои „Храм на водата” – елегантна градба со шеснаесет дорски столбови и купола, инспирирана од Малиот Тријанон во Версај. Тоа што изгледа како античка светиња всушност е перална. Некој во 19 век решил дека и местото каде жените переле треба да изгледа величествено.

Виното и масата

Ознаката AOC Grignan-les-Adhémar покрива локални вина, а легендарниот Châteauneuf-du-Pape е на помалку од еден час низводно по Рона. Maison Bouachon е основана во 1898 година од семејство што прво правело буриња за локалните лозари, а денес нуди дегустации со сомелиер и работилници – од спарување со локални сирења до комбинирање вино со јапонски чаеви. За јадење: Le Clair de la Plume има ѕвезда од Мишлен и поглед кон истата таа перална, а Le Bistro Chapouton е неговиот поопуштен брат со ознака Bib Gourmand.

Од локалните производи, покрај тартуфот, тука се Picodon – мало козјо сирење од Дром, маслиново масло, ароматични билки и мед со лаванда.

Како се стигнува

Гринјан е на половина пат меѓу Монтелимар и Нионс. Автомобилот е речиси задолжителен. Најблиската железничка станица е Монтелимар на 25 километри, а брзите возови застануваат во Валанс и Авињон, на околу час. Аеродромите Марсеј-Прованса и Лион-Сент Егзипери се на околу два часа со кола. Од шпанската граница се вози околу три часа.

Прованса без толпи сè уште постои. Само не е таму каде што сите гледаат.