Вработени во јавното претпријатие „Водовод” со цевки и пумпи носеле вода директно од реката во главниот резервоар. Тоа не е техничка грешка. Тоа е одлука што некој ја донел, некој ја извршил и некој ја гледал како се извршува – додека еден цел град пиел од таа чешма.

Премиерот Христијан Мицкоски го потврди тоа јавно. „Имавме неодговорно работење од вработени во ЈП „Водовод” кои директно пренасочувале вода од реката во главниот резервоар. Обвинителството постапува и веќе се обезбедени и испитани лица”, изјави тој, додавајќи дека очекува истрагата да се прошири и дека одговорноста е локализирана.

Реченицата што ја отвори политичката бура

Потоа дојде втората реченица: „Верувам дека за првпат по многу години граѓаните ќе користат вода која е целосно бактериолошки исправна.”

За првпат по многу години. Опозицијата веднаш се фати за тоа. Од СДСМ реагираа дека со таа изјава премиерот всушност признал оти водата во Гостивар не била исправна цело време додека сегашната власт управувала – и прашуваат кој ги потпишал документите дека водата е технички исправна за капење, документи што, како што тврдат, сè уште не се доставени.

Од ВМРО-ДПМНЕ возвратија со истата логика, само свртена наназад. Портпаролот Манасиевски на прес-конференција изнесе микробиолошки анализи од претходни години – од ноември 2020, март и февруари 2021, потоа наоди од јули 2022 и август 2023 – со покачени коли-бактерии и аеробни мезофилни бактерии во примероци од локалното комунално претпријатие. Поентата им беше насочена кон Венко Филипче: молчел додека бил министер за здравство и добивал извештаи, а сега критикува.

Она што двете страни го кажуваат без да сакаат

Ако ги ставите двете соопштенија едно до друго, добивате нешто што ниту едната страна не сакала да го каже гласно: анализи што покажувале неисправна вода постојат наназад до 2020 година, во мандати на различни власти, и никој не ја прекинал линијата. Едната страна вика „вие молчевте”, другата вика „вие молчевте”. Обете велат дека имало извештаи. Ниту едната не објаснува зошто извештај што покажува бактерии во вода за пиење не значи автоматски дека нешто мора да се случи.

Тоа е вистинскиот скандал. Не тоа што водата се загадила, туку тоа што системот има документи за загадена вода со години, а тие документи не активирале ништо. Извештај што не предизвикува последица е само хартија.

Хиперхлорирањето и она што дојде по него

Решението беше хиперхлорирање, кое го спроведуваат стручни лица од скопскиот водовод, со дневно земање примероци за анализа. Но Мицкоски сам призна дека по хиперхлорирањето се појавила нова бактерија. Министерот Клековски ветува дека до крајот на неделата водата ќе биде безбедна за пиење.

„Барам трпение затоа што сериозно му пристапуваме на овој процес. Наскоро, можеби уште денеска, граѓаните ќе добијат вода за пиење и готвење што ги исполнува бактериолошките стандарди”, рече премиерот.

Гостиварци трпат веќе долго. Проблемот е што трпението не е стратегија за јавно здравје, а „можеби уште денеска” не е рок.

Мицкоски рече и нешто пошироко: институциите пријавувале бројни случаи на неисправна вода за пиење во повеќе населени места. Значи, Гостивар не е изолиран случај – тоа е единствената точка на која и власта и опозицијата се согласуваат. Прашањето кое останува е кој ќе одговара кога истрагата ќе заврши: само неколку вработени што ја вклучиле пумпата, или и оние што со години ги примале извештаите и ги ставале во фиока?