Министерот за здравство Сашо Клековски соопшти дека клиничките болници во Штип, Тетово и Кичево ќе се финансираат со кредит од Светската банка и Европската инвестициска банка. Министерството за финансии ја оценило таа понуда како поповолна – подолг рок на отплата и грант-компонента.

Тоа е новина. И тоа новина што вреди да се задржи една реченица подолго: до вчера истите болници се планираа преку договорот „влада со влада“ со Велика Британија, потпишан пред повеќе од една година.

Значи, година и нешто аранжман – и промена на изворот на пари. Без објаснување што не функционираше со претходниот.

Четири премиери, три технички, осум министри

Хронологијата на болницата во Штип е најдобриот аргумент зошто оваа најава треба да се чита претпазливо. Камен-темелникот беше поставен на 3 март 2016. Тогашната најава беше 56 милиони евра и објект во функција за две до три години.

Оттогаш се сменија четворица премиери, тројца технички премиери и осум министри за здравство. Ниту еден од министрите немаше мандат подолг од една година. Објектот е изграден до карабина, со делумно поставена фасада, без завршена внатрешна инфраструктура – и без градежни активности.

Новиот план предвидува 109 милиони евра за доизградба. Двојно повеќе од првичната проценка, за објект што стои празен.

Како застана: стечај, спор, пандемија

Првите две години работите одеа. Грчката компанија „Интеракт“, со главниот подизведувач ГП „Бетон“, го доведе објектот до карабина и почна со внатрешни инсталации. Потоа дојдоа несогласувања меѓу инвеститорот и изведувачот, раскинувања на договори, судски и вонсудски постапки.

Со заминувањето на „Бетон“ во стечај престанаа не само работите на болницата, туку и на зградата на ФИНКИ и на завршниот дел од „Скопје 2014“. Потоа дојде 2020 и модуларните болници го зедоа целото внимание. Болницата во Штип падна во втор план и остана таму.

Што конкретно се најавува сега

Клековски вели дека во Штип карабината е затворена со најголем дел од инсталациите, но дека е побаран повторен пресек на завршените работи – бидејќи на објектот подолго време не се работи, па треба да се провери дали нешто е оштетено или украдено. Ќе се прави и ревизија на проектот, кој е од 2013 година.

Тендерот за првата фаза, вели, ќе се распише многу брзо. Проектот е во две етапи – прво новата зграда, потоа рушење на дел од старите и доградба на дијагностичкиот дел. Еден стар објект ќе биде зачуван за палијативна нега.

Проектот за Тетово е во напредна фаза. Кај Кичево има поинаков проблем: започнатиот објект е преголем за потребите на општината поради демографските промени, па се разгледува алтернативна локација на земјиште на Министерството за одбрана, во старата касарна на влезот во градот.

„Св. Еразмо“ – уште еден договор раскинат во 2017

Клековски најави и дека е распишан јавен повик за реконструкција на болницата „Св. Еразмо“ во Охрид, за која договорот беше раскинат во 2017 и оттогаш немаше никакви активности. Девет години.

Министерот вели дека негов приоритет е брзо завршување на проектите што се најблиску до финализација, наместо долгорочни и неизвесни инвестиции. За новиот Клинички центар во Скопје – треба да се биде свесен и за финансиските и за организациските аспекти.

Тоа е разумен пристап и заслужува да се каже. Проблемот е што секој од претходните осум министри имаше свој разумен пристап. Она што недостасуваше не беа плановите, туку времето на функција – и континуитетот што исчезнува со секоја смена.