Вашингтон најавува дека вечерва во 20 часот ќе го објави најголемиот пакет санкции против Иран досега. Американскиот министер за финансии Скот Бесент го нарече „економски Ден Д“ и го опиша како најголемата координирана економска изолација во светската историја. Формулацијата е негова, не наша – и вреди да се задржиме на неа, зашто ретко некој функционер сам си го пишува натписот на споменикот пред настанот да се случи.

Целта е јасна: да се пресечат последните економски врски што ја држат иранската економија на површина. Проблемот, исто така јасен, е дека тие врски не водат кон Техеран – водат кон Пекинг. Кина купува над 80 отсто од иранскиот извоз на нафта по море. Тоа не е детаљ во позадина на приказната, тоа е приказната.

Кога го прашаа директно дали американските мерки ќе ја погодат и Кина, Бесент одговори со реченица што кажува повеќе од целото соопштение: „Многу разговори најдобро се водат насамо.“ Потоа додаде дека на Кина ѝ е во интерес да соработува, со оглед на тоа колку енергија влече од Заливот. Нема закана, нема рок, нема бројка. Има само порака – знаеме што купувате и знаеме од каде.

Пазарот реагираше пред мерките да постојат

Брент ја затвори минатата недела на 94,39 долари за барел, со неделен раст од 6,39 отсто. Американската нафта поскапе за 5,66 отсто. Тоа се движења што се случуваат пред мерките да бидат воопшто објавени – реакција на изјава, не на факт. Кога зборот на еден министер вреди шест отсто на најголемиот суровински пазар, прашањето не е дали санкциите ќе функционираат, туку кој веќе заработил на најавата.

Пекинг возврати во својот вообичаен регистар: „санкциите и притисокот нема да ги решат проблемите“, потребни се политички и дипломатски решенија. Државниот „Глобал тајмс“ отиде подиректно и го прочита американскиот потег како обид загубите да се намалат, а трошокот од притисокот да се префрли врз други земји. Тоа е реченица што ќе ја препознае секој што живее во мал пазар – некој голем се договара, а сметката патува надолу.

А во самиот Иран, не зборуваат со еден глас

Претседателот Масуд Пезешкијан вели дека непријателствата треба да завршат додека Иран е во позиција на сила. Војската истовремено вети „болен, казнен и разурнувачки“ одговор на американските закани. Тоа не се две нијанси на иста порака – тоа се две различни држави што зборуваат преку иста граница.

Балканот ја знае оваа сцена напамет: големите играчи си пораќаат преку соопштенија, а вистинскиот договор се води насамо – точно како што рече Бесент. Дали економската изолација навистина ги менува одлуките во Техеран, или само ги преместува купувачите на друга адреса, ќе го знаеме дури откако вечерашниот „Ден Д“ ќе престане да биде наслов и ќе стане список на мерки.