Штип годинава ќе прими 336 првачиња. Лани биле 27 повеќе. Тоа е речиси една цела паралелка што исчезнала во една година – и тоа не е грешка во пресметка, туку тренд што трае со години.

Според податоците изнесени на прес-конференција од Снежана Санева, раководителка на Секторот за образование и јавни дејности во општина Штип, во основните училишта од прво до деветто одделение од 1 септември настава ќе почнат 3.548 ученици. Во средното образование бројката е 2.021, од кои 508 во прва година. Вкупно 5.569 ученици ќе ја започнат новата учебна година во градот.

За споредба, пред повеќе од една деценија Штип имал над 10.000 ученици во основното и средното образование заедно. Денес се под 5.600. Тоа не е намалување – тоа е преполовување во животниот век на една генерација.

Бројката што стои зад бројката

Причината не е мистерија и не е образовна политика. Според податоците од публикацијата за регионите на Државниот завод за статистика, во Источниот регион во 2024 година се родиле 936 деца, а починале 1.974 граѓани. Природниот прираст е минус 1.038. Кога една година носи илјада луѓе помалку, петнаесет години подоцна тоа се гледа во бројот на клупи во прво одделение.

Од општината велат дека разликата годинава е помала отколку претходните години – што технички е точно, но е утеха од типот „паѓаме побавно“. Санева посочи дека и во средното образование има намалување, но дека тоа не е показател бидејќи учениците можат да се запишат и во други градови.

Затворање на училишта во Штип нема. Но деветолетката „Гоце Делчев“ влегува во процес на оптимизација – од оваа година нема да прима ученици во прво одделение и во наредните пет години постепено ќе се затвора. Првачињата ќе се запишуваат во другите училишта. Зборот е „оптимизација“, но она што се случува е дека едно училиште полека престанува да постои.

Во соседното Делчевско годинава се затвораат четири подрачни училишта, а процесот на оптимизација опфаќа повеќе паралелки низ регионот.

Ова е делот што ретко се кажува гласно кога се зборува за иселување. Не заминува само работната сила – заминува и следната генерација што никогаш нема ни да се роди тука. Училишната клупа е најпрецизниот демографски инструмент што го имаме, затоа што не лаже и не се коригира. Прашањето за Штип и за целиот исток не е кој ќе ги предава часовите, туку кому.