Девет советници. Пет од ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата, тројца од СДСМ и коалицијата, еден од Движење ЗНАМ. Сите девет гласаа против.

Во земја каде на општинските совети партиската линија обично се чита од редот на седење, едногласно гласање против иницијатива на приватен инвеститор е реткост доволна да се забележи. Советот на Општина Пехчево ја отфрли иницијативата за започнување постапка за изработка на урбанистичко-планска документација за дата-центар на парцели во Панчарево.

Што точно беше на дневен ред

Формално, советниците не одлучуваа за изградба. Втората точка од дневниот ред на 11. седница се однесуваше на прифаќање иницијатива со која би започнала постапката за урбанистички проект вон опфат на урбанистички план – формирање градежна парцела за објект со намена Г4.7, градби за чување и складирање дигитални податоци. Опфатени се пет катастарски парцели во КО Панчарево.

Тоа е техничкиот опис. На јазик што секој го разбира: првиот чекор во постапка на чиј крај може да стои дата-центар.

Координаторот на советничката група на СДСМ Николчо Јовчев побара точката да се повлече уште на почетокот, со образложение дека иницијативата не е доволно образложена ниту пред советниците, ниту пред јавноста.

„Не можам да го објавам името на инвеститорот“

Градоначалникот Александар Китански исто така побара точката да биде симната. Тој ја брани постапката како рутинска – иницијативата е само почеток и не претставува одобрение за градба, а за евентуална изградба треба да се поминат повеќе институции и процедури, вклучително постапки за заштита на животната средина. Ако некоја надлежна институција даде негативно мислење, процесот би бил прекинат.

Но потоа доаѓа реченицата околу која се врти целиот случај: согласно законот, како што појасни, тој не може да го објави името на инвеститорот.

Тоа веројатно е точно толкување на прописите. И токму затоа е проблем. Кога граѓаните на една општина се прашуваат кој сака да гради во нивниот атар, а градоначалникот има законска пречка да им каже, тогаш законот работи против јавноста што урбанистичката постапка треба да ја заштити.

„Не можеме да шпекулираме без релевантни податоци и стручни анализи“, рече Китански. Точно – но недостатокот на податоци не е природна состојба. Тоа е производ на тоа како е поставена постапката.

Струја и вода, но никој не кажува колку

Забелешките што дојдоа од сите страни се практично идентични, што е причината зошто гласањето беше едногласно. Колку електрична енергија би трошел објектот. Колку вода. Каква е користа за општината. Какво е влијанието врз животната средина.

„Зелена народна стража“ побара постапката да биде стопирана, наведувајќи дека во јавноста нема објавени податоци за инвеститорот, за планираната потрошувачка на струја и вода, за вредноста на инвестицијата и за влијанието врз животната средина. Слични забелешки дадоа и Левица и ДОМ.

А советничката група на ВМРО-ДПМНЕ, значи владејачката партија на локално ниво, го формулираше на начин што е тешко да се оспори: „Не сме против развој и инвестиции, но ваквите проекти треба да се поддржат само кога ќе постојат јасни гаранции дека интересот на Општина Пехчево и нејзините граѓани е целосно заштитен.“

Прашањето поголемо од Пехчево

Дата-центрите се меѓу најгладните објекти за струја и вода што постојат. Тоа не е локална околност на Панчарево – тоа е дефиниција на технологијата. И затоа прашањата на советниците од Пехчево не се локални.

Јовчев побара во иднина да има поширока информираност на граѓаните за вакви инвестиции, и посочи дека неговата советничка група се залага за мораториум на инвестиции од ваков тип доколку се непознати за јавноста и за советниците.

Она што се случи во Пехчево е совет што го исполни својот дел од работата: побара податоци, не ги доби, и не гласаше. Ако тоа е моделот, тогаш прашањето е дали следната општина која ќе добие иста иницијатива ќе има деветмина советници подготвени да го повторат.