Директор на државна агенција во Македонија објави фотокомпозиција на која осудениот воен злосторник Ратко Младиќ стои меѓу личности од српската историја, со натпис „Генерали на небеската војска“. Функцијата што ја извршува тој човек се вика директор на Агенцијата за остварување на правата на заедниците.

Далибор Китановиќ ја објави композицијата на својот профил по смртта на поранешниот командант на Војската на Република Српска, кој почина во Хаг додека издржуваше доживотна затворска казна. На сликата, изработена очигледно со вештачка интелигенција, Младиќ е сместен меѓу личности претставени како национални херои – меѓу нив и четничкиот командант Дража Михајловиќ.

Владата бара, но не разрешува

Реакцијата од Владата дојде во форма што вреди да се прочита внимателно. „Ставот на Далибор Китановиќ е негов личен став и е неприфатлив за Владата“, соопштија од Илинденска, додавајќи дека ќе побараат од него да го повлече ставот – а доколку не се согласува со политиките на Владата, очекуваат тој самиот да се повлече од позицијата.

Значи: човек што јавно го велича осудениот за геноцид во Сребреница добива понуда сам да размисли дали сака да остане. Не разрешување. Не суспензија до утврдување на одговорноста. Понуда.

Уранија Пировска од Хелсиншкиот комитет за човекови права ја погоди точката. Според неа, Владата воопшто не треба да му остава простор на Китановиќ да одлучува – тој треба да одговара според член 407-а од Кривичниот законик, кој предвидува одговорност за одобрување или оправдување геноцид, злосторства против човештвото или воени злосторства. „Нема тука простор за негово одлучување“, напиша таа.

Институции што постојат само на хартија

Од СДСМ побараа Јавното обвинителство да постапи и да ја утврди одговорноста на министерот за локална самоуправа Иван Стоилковиќ, на неговата партија и на Китановиќ. Кети Штерјова праша директно: „Што чека Јавното обвинителство? Повик од Мицкоски?“ Партијата укажува и на членот 319 од Кривичниот законик, кој го санкционира разгорувањето национална, расна или верска омраза, како и на членот 20 од Уставот.

Тоа е реченицата што ја кажува целата приказна за состојбата на институциите тука. Законот постои. Кривичното дело е дефинирано. Надлежната институција има име и адреса. Она што недостига е нејзиното движење без политички сигнал.

ВМРО-ДПМНЕ, во одговор за медиумите, рече дека не сакаат да се мешаат во внатрешните работи на други држави. Величењето на човекот осуден за масакрот во Сребреница, изведено од директор на македонска државна агенција, на македонски профил, во македонски јавен простор – тоа во таа формулација стана нечиј туѓ внатрешен проблем.

ДУИ пак се сврте кон Влен со прашање зошто молчеле пред величењето на геноцид од нивниот коалициски партнер. „Влен не е набљудувач, туку е во Владата и е соодговорен за партнерите што ги одржува на власт“, соопштија оттаму. Кога Влен конечно излезе со соопштение, тоа се однесуваше главно на објавата на Китановиќ, а не на текстот што го сподели партијата на Стоилковиќ.

Целата политичка сцена го измери случајот со лењир: кој колку смее да реагира без да ја наруши коалицијата. Никој не го измери со единствената мерка што има значење – дали човек што го велича осудениот за геноцид смее да раководи со институција чија работа е да ги штити правата на заедниците.