Индустриското производство во јули пораснало за 1,3 отсто во однос на јули лани. Истиот тој месец, бројот на работници во индустријата паднал за 2,6 отсто. Двете бројки се од ист извештај на Државниот завод за статистика, и заедно кажуваат нешто што ниту една од нив сама не го кажува.

Каде исчезнуваат работниците

Падот е присутен во сите три главни индустриски сектори. Најголем е кај рударството и вадењето камен – минус 7,8 отсто. Во преработувачката индустрија бројот е намален за 2,3 отсто, а во снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација за 0,9 отсто.

Гледано од почетокот на годината, сликата е иста: од јануари до јули бројот на работници во индустријата е намален за 2,8 отсто во однос на истиот период од 2025 година.

Најтешко е погодено производството на облека – минус 11,6 отсто во јули споредено со истиот месец лани. Следат преработката на дрво и производите од дрво со 6,3 отсто помалку работници и поправката и инсталирањето машини и опрема со 3,4 отсто. Производството на моторни возила, приколки и полуприколки изгубило 2,2 отсто, електричната опрема 1,9 отсто, а фабрикуваните метални производи 1 отсто.

Каде се вработува

Не се симнува сè. Најголем раст има кај производството на компјутерски, електронски и оптички производи – плус 15,1 отсто. Следат тутунските производи со 9,3 отсто и пијалаците со 2,8 отсто. Кај прехранбените производи растот е 0,6 отсто, што практично значи дека бројот стои на исто.

Тоа е кратка листа наспроти долгата. И тука лежи вистинската информација: индустријата не се смалува рамномерно – таа се преместува. Едната гранка расте петнаесет проценти, друга паѓа единаесет.

Што значи производство да расте додека работниците се намалуваат

Ако производството расте 1,3 отсто со 2,6 отсто помалку луѓе, тогаш производителноста по работник е зголемена. Тоа може да значи две работи. Или фабриките инвестирале во машини и автоматизација, што е добра вест. Или истата работа сега ја работат помалку луѓе, што за оние што останале не е добра вест воопшто.

Кај главните индустриски групи нема раст на годишно ниво никаде. Најголем пад бележат нетрајните производи за широка потрошувачка со 3,6 отсто, енергијата со 3,3, интермедијарните производи освен енергија со 2,4, капиталните производи со 2,3 и трајните производи за широка потрошувачка со 2 отсто.

Гранката што најгласно исчезнува

Производството на облека годинава губи луѓе побрзо од која било друга индустрија. Текстилот традиционално не е распореден рамномерно по државата – тој е концентриран во конкретни градови, и таму работи претежно женска работна сила. Кога една гранка изгуби 11,6 отсто од работниците за една година, таа загуба не се разлева по цела Македонија. Таа паѓа на определени места, и статистиката не кажува на кои.

Индексот на индустриското производство за периодот јануари-јули изнесува 100,9 – речиси идентично со лани. Индустријата произведува исто, а има значително помалку луѓе во неа. Која од двете бројки ќе биде цитирана следниот пат кога ќе се зборува за економски резултати е прашање што одговара само по себе.