Норвешкиот крал Харалд Петти почина на 28 август на 89 години. Погребот е закажан за 9 септември во Осло, а списокот на гости веќе кажува повеќе за иднината на европските монархии отколку што кажува кој било протоколарен документ. На едно место, во иста сала, ќе застанат речиси сите што ќе владеат со Европа во следните педесет години.

Ингрид Александра од Норвешка, Амалија од Холандија, Кристијан од Данска, Елизабета од Белгија и Естела од Шведска. Пет имиња, пет престоли што ги чекаат. Ниту еден од нив сè уште не владее, а сите заедно веќе се фотографираат како да е тоа нормална работа – затоа што за нив е.

Харалд им беше нешто како дедо на целата нација, и тоа не е фраза од официјалното соопштение. Тој беше кралот што прв ја прифати идејата дека монархијата не се одржува со дистанца, туку со присутност. За тоа беше пред своето време, а норвешкото општество тоа му го врати со лојалност што ниту еден референдум не ја измерил.

Шведскиот двор доаѓа во целост

Карл Шеснаесетти Густав и кралицата Силвија, принцезата Викторија што е кумче на Харалд, и малата Естела – Шведска не праќа делегација, туку фамилија. Крвните врски меѓу скандинавските дворови се такви што погребот повеќе личи на семејна средба одошто на државен чин. Тоа е привилегија што ниту еден претседател не ја има: кога умира, не му доаѓаат роднини од четири држави.

Од Јапонија доаѓа престолонаследникот Акишино. Тоа не е ситница – јапонскиот двор ретко патува, и уште поретко за погреб на европски монарх. Кога го прави тоа, значи дека врската е лична, не церемонијална.

Операцијата К и цената на еден погреб

Осло активираше безбедносен план наречен Операција К. Кога на едно место се собираат толку престолонаследници и владејачки монарси, безбедноста не е формалност – тоа е логистичка операција со размери на самит. Норвешкиот даночен обврзник нема да ја види сметката во детали, а никој нема ни да ја побара.

Она што останува по 9 септември е една слика: пет млади луѓе, ниту еден постар од дваесет и неколку години, што знаат точно кога и што ќе наследат. Во регион каде секое политичко наследство се решава со кампања, судска постапка или преброј на гласови, таа извесност делува како нешто од друга планета. Дали е тоа предност или товар – тоа е прашање што и самите тие сè уште не го одговориле.