Берлин ги затвора рускиот конзулат и „Рускиот дом“: мерките дојдоа пред доказот

Германија четири недели молчеше, а потоа проговори наеднаш и гласно. Берлин ги затвора рускиот конзулат во Бон и „Рускиот дом“ во главниот град, најавува нови санкции и вели дека истрагата за дроновите на аеродромот Лајпциг/Хале е при крај. Москва одговори за два часа: измислица, провокација, ниту еден доказ. Кој од двајцата лаже, читателот засега не може да провери. Тоа е и целата поента на овој тип судир.

Настанот што ја запали приказната се случи вечерта на 4 август. На Лајпциг/Хале, едно од најголемите товарни и логистички јазли во Европа, во непосредна близина на украински транспортен авион е пронајден дрон со експлозивна направа и детонатор. Експлозивот не се активирал. Истата ноќ еден товарен авион се судрил со помал неидентификуван летечки објект. Десетина дена подоцна е најден уште еден дрон, со траги од експлозив. Три одделни инциденти на исто место, во ист месец.

Германија вели: хибриден напад

Германскиот министер за внатрешни работи Александер Добринт го опиша случајот како „сценарио на хибриден напад“ и остави отворена можност дека зад него стојат странски сили. Канцеларот Фридрих Мерц потоа соопшти дека истрагата е при крај, а германските медиуми пишуваат дека Берлин се подготвува да ја именува Русија како одговорна. Одговорот, според министерот за надворешни работи Јохан Вадефул, ќе биде координиран со европските и со натовските партнери.

Значи: конзулатот во Бон се затвора, договорот за „Рускиот дом“ во Берлин се укинува, санкциите се на маса. Сето тоа пред јавно објавен доказ. Мерката прва, документот потоа – редослед што на Балканот е добро познат.

Русија вели: сето тоа е сценарио

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи Марија Захарова беше кратка: обвинувањата за руска вмешаност во нападот на аеродромот во Лајпциг се, како што рече, „апсолутно измислени“. Москва најави и сопствени реципрочни мерки против Берлин.

Паралелно, руски воен експерт понуди целосно превртена верзија: дека станува збор за операција на германската разузнавачка служба, изведена со украински специјалци, чија цел била да се дискредитира Русија, да се забрза испораката на тешко оружје за Киев и да се затегне стегата околу руските фирми и државјани во Германија. Неговиот главен аргумент е отсуството на штета – ако некој навистина сакал да уништи транспортни авиони, ќе го направел тоа. Дроновите, тврди тој, воопшто не дошле однадвор, туку биле склопени на самото место, а руските материјали во нив биле оставени намерно, за да има „руска трага“.

Двете верзии се неспоредливи – и токму тоа е ефектот

Едната страна нема објавен доказ. Другата страна нема ништо освен теорија изградена врз тоа што не се случило. Ниту едната позиција не се проверува од страна. А додека траат, тие ја вршат својата работа: Берлин добива основа за санкции, Москва добива основа да ги нарече жртва на монтирање.

Има и втор настан кој влезе во истата приказна, а вреди да се одвои. Трафостаницата кај термоелектраната Јеншвалде во Бранденбург била погодена повеќекратно со импровизирани ракетни направи полнети со експлозив. Полицијата на теренот нашла и уште неколку такви направи и ги неутрализирала. Мрежниот оператор 50Herz потврди краток прекин на еден далекувод, но снабдувањето било стабилизирано и сите водови се вратени во функција. Никој не бил повреден, што го потврди и операторот на термоелектраната. Истрагата ја презеде државната криминалистичка полиција на Бранденбург.

Мета, според првите информации, била електроенергетската мрежа – односно поголем прекин на струја. До тоа не дојде. Но фактот дека некој со рачно изработени направи може да пука по трафостаница крај најголемата термоелектрана на лигнит во покраината, и потоа мирно да си замине, кажува повеќе за состојбата на европската критична инфраструктура од која било изјава од Берлин или Москва.

Зошто ова нè засега

Затоа што шемата е препознатлива. Инцидент без потпис, две држави што веднаш знаат кој е виновен, мерки пред докази и јавност која се повикува да избере страна врз основа на тоа кому повеќе ѝ верува. Балканот ја знае оваа сцена напамет – и знае колку долго знае да трае.

Германија влезе во фаза во која секој дрон над аеродром, секој оштетен далекувод и секој кабел на дното на морето станува дипломатски настан. Прашањето што останува отворено не е кој ги поставил дроновите во Лајпциг. Прашањето е дали воопшто ќе биде објавен доказот – или мерките ќе останат единственото што јавноста ќе го види.