Словачкиот министер за надворешни и европски работи Јурај Бланар го повика рускиот амбасадор во Братислава на разговор во министерството. Причината: руски дрон погоди зграда на украинската Служба за безбедност во Киев, а таа зграда се наоѓа во непосредна близина на конзуларното одделение на словачката амбасада.

„Ја повикуваме Русија да се воздржи од потези што може да ги загрозат животите и безбедноста на невините цивили“, изјави Бланар. Истовремено ги повика обете страни во судирот да избегнуваат натамошна ескалација, која ја зголемува напнатоста и не придонесува за мирно решавање.

Обете страни. Тоа е дипломатската формулација што се употребува кога сакаш да кажеш нешто, но не сакаш да го кажеш премногу гласно – и кога знаеш дека дрон над твоја зграда не го пуштиле обете страни.

Празна канцеларија како аргумент

Бланар нагласи дека во моментот на нападот во конзуларното одделение немало никого. Тој дел од амбасадата, како што рече, од безбедносни причини се користи во ограничен обем. Значи, словачката дипломатија веќе имаше пресметано дека таа зграда не е безбедно место – долго пред дронот.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски во петокот соопшти дека рускиот дрон го погодил седиштето на Службата за безбедност на Украина во Киев и дека бил насочен „директно во канцеларијата“ на вршителот на должноста директор Александар Поклад.

Ова е ситуацијата што дипломатите ја викаат колатерална близина, а обичните луѓе ја викаат среќа. Педесетина метри разлика и словачкиот протест немаше да биде за оштетена фасада. Малите држави со амбасади во воени зони живеат точно на таа разлика, и обично дознаваат за неа откако веќе се случила.

Словачка не е случајна во оваа приказна. Нејзината влада е меѓу најмеките во ЕУ кон Москва и најгласните против натамошна воена помош за Киев. И токму таа влада денес мораше да го повика рускиот амбасадор. Тоа е она што се случува кога надворешната политика се прави за домашната публика, а војната не ја чита истата публика.

Дали малите држави воопшто имаат друг инструмент освен повикување амбасадор во министерство? Тоа е прашање што на Балканот не е теоретско – ние сме го поставувале многупати, и ретко сме добиле одговор што чини повеќе од едно соопштение.