„За струјата правиме методологија да се обидеме да, ако ништо друго, барем да ја задржиме истата цена, а зошто да не и се обидеме да ја поевтиниме“, изјави премиерот Христијан Мицкоски во Штип, одговарајќи на новинарско прашање.

Прочитајте ја таа реченица уште еднаш и одбројте колку услови содржи. Правиме методологија. Да се обидеме. Ако ништо друго. Барем да задржиме. А зошто да не и да се обидеме. Тоа не е ценовна одлука – тоа е најава дека се работи на нешто што можеби ќе доведе до нешто.

Ништо од тоа не е лаж. Владата навистина подготвува нова методологија за пресметување на цената на електричната енергија, конечниот модел сè уште не е познат, и премиерот не тврди спротивно. Проблемот е што ваквата изјава пред зима функционира како ветување, а е формулирана така што не може да се прекрши.

Што е кажано и што не е

Кажано е дека откако е оваа влада нема зголемување на цената на струјата за домаќинствата. Кажано е дека состојбата е стабилна и дека ќе има стабилна зима. Кажано е дека сето тоа е и покрај „најголемата енергетска криза која што човештвото ја памети“, како што ја опиша војната во Заливот.

Не е кажано кога новата методологија ќе биде готова. Не е кажано што точно ќе се менува во неа. Не е кажано под кои услови цената би можела да падне и за колку. Не е кажано ниту што станува ако пресметките не го дозволат тоа.

За домаќинство кое во ноември ќе ја отвори првата поголема сметка за грејна сезона, разликата меѓу „нема да поскапе“ и „правиме методологија со која ќе се обидеме да не поскапе“ е разликата меѓу планирање и надеж.

Методологијата е местото каде живее одговорот

Цената на струјата за домаќинствата не се одредува со изјава, туку со регулаторна пресметка – и токму затоа најавата за нова методологија е поинтересна од самата реченица за цената. Ако моделот се менува, се менува и начинот на кој се распределуваат трошоците: колку носи домаќинството, колку носат другите потрошувачи, колку носи државата преку производството.

Тоа е прашање што заслужува јавна расправа пред да биде донесено, а не соопштение откако е донесено. Дотогаш, сè што има е една реченица со пет ограничувања, изговорена на посета во Штип – и една зима што доаѓа без оглед на тоа кога методологијата ќе биде готова.