Александар Лукашенко најави дека Белорусија ќе го подигне нивото на борбена готовност и дека е можно да се прогласи мобилизација – но, како што внимателно појасни, само за да се провери дали системот воопшто функционира. Изјавата ја даде во петок на воениот полигон „Обуз-Лесновски“ кај Барановичи, на западот на земјата.

„Веќе јасно реков: на војската ѝ треба проверка – дојде време за тоа. На целата војска. Сè ќе провериме. Сè до нивото на мобилизација“, им рече на новинарите. Проверката, додаде, ќе биде што е можно поблиску до вистински воени услови. Формулата со која го заврши тоа образложение заслужува да се запамети: „Се подготвуваме за војна за да не дојде до неа.“

Реченицата што ја открива вистинската пресметка

Обраќајќи им се на воените врвови, Лукашенко повтори дека Минск не планира да напаѓа никого. Но, начинот на кој го кажа тоа е поинтересен од самата порака. „Немаме намера да нападнеме кого било; прагматични сме. Разбираме дека напад врз кого било – да речеме, врз некој од нашите соседи – би бил рамен на самоубиство. Не можеме да добиеме судир против ‚чудовиштата‘ – државите долж нашите граници.“

Не појасни кого точно ги нарекува чудовишта. Не мора. Бројките го прават тоа наместо него, и тие се немилосрдни.

Аритметиката зад изјавата

Белорусија одржува армија со помалку од 50.000 активни војници. Нејзиниот клучен сојузник Русија има околу 1,5 милион. Украина, која се наоѓа во судир со Русија повеќе од четири години, се проценува дека има околу 900.000 активни војници. Поинаку кажано, соседот на исток е триесет пати поголем, а соседот на југ осумнаесет пати.

На запад сликата не е попријатна. Полска, Литванија и Латвија се членки на НАТО. Двете балтички држави имаат мали армии, но Варшава последниве години нагло се вооружува – околу 220.000 активни војници и сè уште расте, што ја прави трета најголема армија во Алијансата, веднаш зад САД и Турција.

Кога човек со 50.000 војници стои опкружен со тие бројки, „се подготвуваме за војна за да не дојде до неа“ звучи помалку како закана, а повеќе како пресметка направена многупати на маса.

Што всушност беше проверувано

За време на посетата Лукашенко се сретна со високи воени функционери и изврши инспекција на системите за врска и командување. Артилериска бригада и единиците за врска, откри, во моментов минуваат низ опсежни проверки. Тоа не се детали за спектакл – врската и командувањето се точно оние делови од една армија што прво откажуваат, и точно оние за кои никој не сака да дознае дека не работат тогаш кога ќе затреба.

Дали проверката ќе остане проверка? Тоа е прашањето што овој регион го препознава инстинктивно. Балканот повеќепати ја гледал сцената во која вежбата тивко преминува во распоредување, а официјалната формулација останува иста до последниот момент.