Македонскиот рубин добива она што многу подобро продавани македонски производи го немаат – систем што докажува дека е тоа што пишува дека е. Формирана е Комисија за македонскиот рубин, која ќе работи на воспоставување сертификација и следливост: од каде е ископан, кој го обработил и како стигнал до продажба.

Работната средба во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја водеше министерката Сања Божиновска, заедно со членовите на комисијата, претставници од Државниот завод за индустриска сопственост, надлежните сектори за геологија и рударство и директорот на Геолошкиот завод Ивица Андов.

Што точно се воспоставува

Приоритетите се четири. Прво, систем за сертификација – камен што се продава како македонски рубин ќе мора да носи доказ за потекло и автентичност. Второ, каталог и регистар на овластени производители и обработувачи, со евиденција на количините и на движењето на каменот. Трето, стандарди за обработка, означување и претставување на пазарот. Четврто, спречување други минерали да се претставуваат како македонски рубин, плус активности за меѓународно признавање.

„Со заштитата на македонскиот рубин направивме историски чекор, но работата не завршува тука“, изјави Божиновска, посочувајќи дека целта е купувачот да знае дека купува сертифициран, регистриран и заштитен камен.

Македонскиот рубин е геолошки уникатен – неговата малинова боја доаѓа од хромот во кристалната структура, а наоѓалиштата се поврзани со прилепскиот и мариовскиот регион.

Зошто ова е поважно отколку што звучи

Балканот има долга традиција во производство на нешто вредно и во продавање на тоа исто нешто под туѓо име. Домашниот мед, ајварот, тутунот, ракијата – сите тие поминале низ период кога квалитетот бил наш, а марката туѓа. Разликата меѓу суровина и бренд се мери во нули на фактурата, а таа разлика досега редовно завршувала кај некој друг.

Регистарот и сертификатот се единствената одбрана од тоа. Ако купувач во Женева или Бангкок може да провери дека каменот што го држи потекнува од Прилепско и дека обработувачот е во официјален регистар, цената престанува да биде преговор и станува вредност.

Тоа е и точката на која целата работа може да падне. Регистар што постои на хартија, а нема кој да го води, е потрошен буџет. Прашањето не е дали комисијата е формирана – формирана е. Прашањето е кој ќе ја контролира следливоста на терен, во рудник, тогаш кога никој не гледа.