Помошник-директор фатен со обележани пари, а случајот го отвори граѓанин

Седум илјади и петстотини евра за веќе склучен договор да не се прекине, потоа уште десет илјади за постапка што била во жалба. Вкупно 17.500 евра, и помошник-директорот во Царинската управа беше фатен со обележаните пари в рака. Најважниот детал не е сумата, туку кој го отвори случајот: граѓанин кој отишол и пријавил. Не внатрешна контрола, не ревизија, не систем за пријавување неправилности. Ако еден човек со месеци можел да бара пари за договори што веќе се склучени, тогаш неговото влијание не било измислено – постоело, и некој морал да го види.

Полицијата влезе во сопствената куќа

Претреси на 32 локации во Скопје, меѓу нив и службени простории на Министерството за внатрешни работи. Околу 25 лица се под сомнеж за шема во која човек пријавувал дека ја загубил обичната возачка дозвола, а при издавањето на новата вработен во МВР ѝ додавал категории Ц и Д – камион и автобус. Испит нема, проверка нема, дозволата формално целосно валидна. Меѓу опфатените има и луѓе кои возеле автобуси и тешки товарни возила со такви дозволи, и во земјава и надвор од неа. Акцијата е добра вест затоа што значи дека некој внатре проговорил. Таа е истовремено и признание – ако службеник со години можел да додава категории во регистар без контрола, проблемот не е еден вработен.

Правда што пристигнува откако казната е одлежана

Врховниот суд ги укина второстепената пресуда за автобуската несреќа кај Ласкарци и обете пресуди против Стевчо Јакимовски. Јакимовски веќе издржал две третини од едногодишната казна кога е утврдено дека пресудата не била во ред. Пострашното е што укинувањето засега постои само како изговорена одлука: Кривичниот и Апелациониот суд сè уште немаат добиено писмени образложенија, па не можат да постапат и да ги ослободат оние што издржуваат казни по пресуди кои повеќе не постојат. Луѓе седат затворени затоа што документот не е напишан. За семејствата од Ласкарци, седум години по несреќата, постапката почнува од почеток.

Над 20 дуќани изгореа, а причината сè уште ја нема

Во 3:20 по полноќ, во трговски објект на улицата „Индира Ганди“ во Шуто Оризари почна да гори. Петнаесет пожарникари и шест возила работеле три и пол часа, до утрото над 20 дуќани биле сведени на пепел. Повредени нема и огнот не се проширил – тоа е директна заслуга на екипите кои влегле во ноќта. Информацијата за времетраењето на интервенцијата дојде од Центарот за управување со кризи по новинарско прашање, не по соопштение. Сите дуќани биле во сопственост на едно лице и изнајмени на десетици трговци. Прашањето што официјално никој не го постави е каква противпожарна заштита имал објектот и кој ја одобрил.

Едно лето ја надмина целата претходна деценија и половина

Педесет и осум случаи и осум починати од западнонилска треска за едно лето, наспроти 54 случаи и 5 починати за целиот период од 2011 до 2025 година. Пратеничката Сања Лукаревска праша дали има протокол за училишните дворови во општините со прогласена епидемија. Министерот Клековски одговори дека најмладиот заболен имал 25 години и дека учениците не се ризична група. Аргументот е епидемиолошки точен, но одговара на прашање што не е поставено – отстранувањето стоечка вода од училишен двор не е мерка за учениците, туку за намалување на комарците во населба каде живеат и оние над 60 години, кои министерот ги нарече најризични. Дворот не е изолиран од населбата.

Ветувања со траса, но без датум

Истиот образец се повторува и таму каде нема ниту истрага ниту пожар. Нов магистрален пат од 3,5 километри кон Блаце и Косово има траса, презентација и согласност дека е потребен – но нема датум, рок ниту објавена вредност на инвестицијата. Дивата депонија во Ново Лисиче станува парк од 71.000 квадрати според ветување дадено во 2021 година, а пет години подоцна депонијата остана депонија. За разлика од нив, реконструкцијата на 1.567 квадрати од Старата скопска чаршија за над 28 милиони денари е прв темелен зафат по повеќе од пет децении – најпосетуваниот историски простор во Скопје чекал педесет години некој да ја замени цевката под калдрмата.

Заштита што ја прават сами

Таму каде институцијата доцни, луѓето импровизираат сопствена гаранција. Битолските пчелари два дена продаваат директно на „Магнолија“ – кога купувате мед од човек што ви кажува од кое село е, ја заобиколувате трговијата што ја разводни довербата во домашниот мед. Останува прашањето за другите 363 дена. Македонскиот рубин пак добива сертификат и регистар, за камен што се продава како наш да мора да носи доказ за потекло. А осумдесетте нови ученици во музичкото училиште во Прилеп се бројка што во град со демографски проблем звучи речиси невозможно – прашањето што свеченоста не го решава е дали за нив има доволно инструменти и наставници.

Истото прашање со друг пасош

Во Загреб и Белград денот изгледаше познато. Хрватски економист е уапсен во САД откако Ханфа го предупредила уште дома – домашниот регулатор ги нашол неправилностите прв, приказната застанала, и требало да помине граница за истите наоди да станат кривична пријава. Во Белград луѓето излегоа на улица откако фонд од Лисабон ја укина сатиричната емисија што чинела 500.000 евра годишно. Никој ништо не забранил, ставката едноставно повеќе не се исплатела.

Војна што се најавува однапред

Путин повлече линија: европски војници во Украина значи војна со Русија, кажано во ист здив со уверувањето дека Русија не сака војна со Европа. Лукашенко ја крена борбената готовност со армија од 50.000 војници меѓу Русија со 1,5 милион и Полска со 220.000. Туск најави дека Полска гради свои сателити затоа што безбедноста на Европа не смее да зависи од хировите на еден човек – пред три години полската војска чекала дваесет дена за сателитски снимки. Киев ги врати специјалците од одмор за помалку од 12 часа пред битката кај Доброполе. А Саудиска Арабија го затвори клучниот нафтовод по напад со дронови и нафтата ја прескокна границата од 100 долари за барел, при што пет институции одбија коментар.

Спортот и еден совет што не се продава

Од полесната страна на денот: ГРК Охрид ја брани европската титула во натпревар со рекордни 38 екипи, додека Вардар падна во Касел со 33:31. МЗТ ја брани титулата од 3 октомври, а Работнички го спушти долгот за 70 отсто пред 80-тиот роденден. Столе Димитриевски пак беше меѓу подобрите, но Валенсија има еден бод по пет кола. И нешто што вреди повеќе од половина теретана: еден час повеќе сон дневно значел 270 калории помалку, затоа што одлуката пред фрижидерот се носи часови порано – кога решаваш во колку часот ќе легнеш.

Денот не остави институција што сама излегла со проблемот. Царинската управа ја отвори граѓанин, МВР сопствената полиција, судството повисока инстанца по седум години. Тоа не е случајност во распоредот – тоа е описот на тоа како работи системот кога никој не гледа.